Từ người phụ nữ gánh trách nhiệm sớm đến doanh nhân xây hệ thống tại Campuchia
Có một lần tôi hỏi BaBinh Alvara một câu rất đơn giản.
“Em bắt đầu kinh doanh vì đam mê hay vì áp lực?”
Cô ấy cười. Không né tránh.
“Vì không có lựa chọn khác.”
Nguyễn Thị Bình, sinh ngày 24 tháng 04 năm 1990. Xuất phát điểm nghèo khó. Gánh trách nhiệm gia đình từ rất sớm. Không có tuổi trẻ vô tư. Không có quãng thời gian được phép thử sai quá nhiều.
Cô học trung cấp kế toán. Sau đó liên thông Cử nhân Đại học Mở Hà Nội khi đã sinh sống và làm việc tại Campuchia. Học không phải để có bằng. Học để quản được tiền. Quản được dòng tiền thì mới sống sót được.
Tôi nghe và thấy rất rõ một điều. Phụ nữ làm kinh doanh bền vững hiếm khi bắt đầu bằng chữ “đam mê”. Họ bắt đầu bằng chữ “trách nhiệm”.
Khát khao rất thật của một người mẹ
BaBinh không nói về tham vọng lớn. Cô nói về gia đình.
“Em chỉ muốn con mình không phải lớn lên trong thiếu thốn.”
Đó là khát khao gốc.
Không phải danh hiệu.
Không phải sân khấu.
Không phải triệu đô.
Chỉ là một mái nhà đủ an toàn.
Cô cùng chồng đồng sáng lập BBParrot chuyên in ấn quảng cáo biển hiệu LED và BBAnts về decor nội thất xây dựng. Từng dự án, từng hợp đồng lớn nhỏ, tích lũy dần thành doanh nghiệp có doanh thu triệu đô và gần 80 nhân sự, chủ yếu là người Khmer bản địa.
Nhưng đằng sau những con số đó là những đêm thức trắng.
“Có lúc em vừa bế con vừa xem báo cáo tài chính.”
Câu nói rất nhẹ. Nhưng tôi biết đó là áp lực nặng.
Trong hành trình Trang Nhã Viking phát triển con người, tôi luôn tin rằng doanh nghiệp chỉ bền khi người lãnh đạo còn đủ sức khỏe. Và nhiều phụ nữ đang quên điều đó.
Khi rào cản không phải thị trường mà là chính mình
Có một giai đoạn BaBinh ôm hết việc.
Tài chính cô làm.
Kiểm soát chi phí cô làm.
Gặp khách lớn cô đi.
Xử lý sự cố cô đứng ra.
Tôi hỏi:
“Em có tin đội nhóm của mình không?”
Cô im lặng vài giây.
“Em sợ họ làm sai.”
Đó là nhân vật phản diện lớn nhất của người làm chủ. Không phải đối thủ. Không phải thị trường Campuchia. Mà là nỗi sợ mất kiểm soát.
Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp bắt đầu từ việc thừa nhận mình đang không tin ai đủ giỏi thay mình.
Và BaBinh đã từng như thế. Không hoàn hảo. Không phải lúc nào cũng sáng suốt.
Khoảnh khắc nhận ra mình đang làm thuê cho chính doanh nghiệp
Cô nói với tôi một câu mà tôi nhớ rất lâu.
“Em đang làm thuê cho chính công ty mình.”
Doanh thu tăng.
Nhân sự tăng.
Nhưng tự do giảm.
Đó là nghịch lý của nhiều chủ doanh nghiệp.
Xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe là điều tôi thường chia sẻ trong Trang Nhã Coaching đội nhóm. Nhưng để làm được, người lãnh đạo phải chịu buông.
Buông quyền kiểm soát vi mô.
Buông thói quen làm thay.
Buông cảm giác mình phải là người giỏi nhất phòng.
BaBinh bắt đầu tái cấu trúc.
Cô xây dựng quy trình vận hành rõ ràng.
Phân vai phân quyền cụ thể.
Thiết lập tiêu chuẩn chất lượng.
Đào tạo nội bộ.
Không phải một lần là xong. Có sai. Có va chạm. Có nhân sự nghỉ việc. Có lúc muốn quay lại ôm hết cho nhanh.
Nhưng cô kiên trì.
Học tập để mở rộng tư duy lãnh đạo
BaBinh tham gia các chương trình đào tạo phát triển bản thân. Là học trò của Phạm Thành Long. Thành viên Eagle Camp. Giữ vai trò Chủ tịch BNI Reachsei Chapter tại Campuchia.
Tôi từng hỏi:
“Em học nhiều vậy để làm gì?”
Cô trả lời rất thẳng.
“Để không còn sợ nữa.”
Sợ thiếu kiến thức.
Sợ sai quyết định.
Sợ mình không đủ tầm.
Học đầu tư tại Singapore cùng chồng. Học về dòng tiền chủ động và thụ động. Học về tự do tài chính và kế hoạch về hưu sớm.
Phụ nữ làm kinh doanh bền vững không chỉ nghĩ đến lợi nhuận tháng này. Họ nghĩ đến 10 năm sau. 20 năm sau.
Tư duy hệ thống giúp cô chuyển từ điều hành bằng cảm xúc sang điều hành bằng cấu trúc.
Và đội nhóm kinh doanh hiệu quả bắt đầu hình thành từ đó.
Một kỷ niệm nhỏ nhưng tôi nhớ mãi
Lần đầu tôi sang Campuchia, chúng tôi không nói về hợp đồng hay dự án.
Cô nhìn tôi rồi hỏi:
“Chị có ngủ đủ không?”
“Da chị đang thiếu nước.”
“Chị ăn sáng gì hôm nay?”
Tôi bật cười.
Một nữ doanh nhân được ghi nhận là đối tác chiến lược của Thế Giới Di Động và Metfone Viettel Global, mà lại quan tâm tôi từ những chi tiết rất nhỏ.
Cô chia sẻ cho tôi vài chế phẩm tự nhiên. Những sản phẩm được nghiên cứu tại các viện và nhà sản xuất uy tín. Không quảng cáo rầm rộ. Không ép mua.
“Em dùng thấy tốt nên chia sẻ.”
Đó là cách lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực.
Tôi nhận ra: cách một người chăm sóc bạn bè cũng giống cách họ chăm sóc đội nhóm.
Không ồn ào.
Không hình thức.
Nhưng rất thật.
Khi thành công không còn là tiền
BaBinh là tác giả eBook “Không ai nợ bạn một cuộc đời dễ dàng”.
Triết lý sống của cô rất rõ.
Không đổ lỗi.
Không chờ đợi.
Không trốn tránh.
Nhưng cô cũng không cổ vũ đánh đổi gia đình để đổi lấy doanh thu.
Có lần tôi hỏi:
“Nếu phải chọn giữa tăng trưởng nhanh và thời gian cho con?”
Cô không suy nghĩ lâu.
“Em chọn con.”
Câu trả lời đó không phải ai cũng dám nói khi doanh nghiệp đang trên đà tăng trưởng.
Phụ nữ làm kinh doanh bền vững hiểu rằng thành công mà không còn gia đình thì không còn ý nghĩa.
Sự thay đổi không đến từ phép màu
BaBinh không thay đổi sau một khóa học. Không thay đổi sau một sự kiện.
Cô thay đổi bằng chuỗi quyết định nhỏ.
Học thêm một kỹ năng.
Trao quyền thêm một phần việc.
Ngủ sớm hơn.
Chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Dành thời gian cho con có mặt thật sự, không cầm điện thoại.
Trang Nhã Viking phát triển con người cũng đi theo nguyên tắc đó. Thay đổi bền vững là thay đổi từ bên trong, từng bước.
Điều tôi học được từ BaBinh Alvara
Tôi không nhìn cô như một hình mẫu hoàn hảo. Cô vẫn mệt. Vẫn có lúc hoang mang. Vẫn có lúc căng thẳng với nhân sự. Vẫn có lúc muốn kiểm soát mọi thứ.
Nhưng cô biết mình đang ở đâu. Và cô sẵn sàng điều chỉnh.
Đó mới là bản lĩnh lãnh đạo.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả không phải là không có xung đột. Mà là biết cách xử lý xung đột bằng hệ thống và sự tử tế.
Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp bắt đầu từ việc thấu hiểu chính nỗi sợ của mình.
Lời nhắn dành cho phụ nữ 28–45 tuổi đang làm kinh doanh
Nếu bạn đang đọc đến đây, có thể bạn cũng đang mệt.
Có thể bạn đang ôm quá nhiều việc.
Có thể bạn đang nghĩ mình phải mạnh hơn nữa.
Nhưng có một câu hỏi tôi muốn bạn tự hỏi.
Bạn đang xây doanh nghiệp bằng hệ thống và gắn kết
hay đang cố gắng một mình đến kiệt sức?
BaBinh Alvara chọn con đường khó hơn lúc đầu. Buông bớt. Học thêm. Xây hệ thống. Chăm sóc sức khỏe. Giữ gia đình làm trung tâm.
Và chính lựa chọn đó giúp cô đi đường dài.
Trong bài viết tiếp theo, tôi sẽ kể sâu hơn về cách BaBinh tái cấu trúc đội nhóm và xây văn hóa doanh nghiệp tại Campuchia để tạo ra một mô hình kinh doanh bền vững không phụ thuộc vào người sáng lập.
Nếu bạn quan tâm đến xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe và muốn hiểu rõ hơn cách Trang Nhã Coaching đội nhóm triển khai trong thực tế, hãy đọc tiếp bài 2 trong cụm chủ đề này.
Hành trình phụ nữ làm kinh doanh bền vững không cần hoàn hảo.
Chỉ cần trung thực và dám thay đổi.