Khi một người trẻ chọn con đường khó hơn
Tôi gặp Phạm Đức Thiện không phải ở một hội trường sang trọng. Không phải trong một sự kiện lớn. Mà trong một buổi học sale và đội nhóm, nơi mồ hôi và sự thẳng thắn nhiều hơn ánh đèn sân khấu.
Thiện nhỏ tuổi hơn tôi. Gương mặt hiền. Nói ít. Nhưng mỗi khi hoạt động nhóm bắt đầu, em luôn là người đứng lên đầu tiên.
“Em làm trước.”
Câu nói ngắn. Dứt khoát.
Tôi quan sát rất kỹ. Không phải vì em nổi bật. Mà vì em nghiêm túc đến mức có phần khắc nghiệt với chính mình.
Hôm đó tôi hỏi.
“Thiện, vì sao em lúc nào cũng xung phong vậy?”
Em cười.
“Vì nếu em không làm gương, đội em sẽ không tin.”
Câu trả lời làm tôi im lặng vài giây.
Đó không còn là câu chuyện của một người bán phân bón. Đó là tư duy của một người đang học cách xây dựng đội nhóm bền vững.
Và tôi nhận ra, sự thay đổi lớn nhất không bắt đầu từ doanh số. Nó bắt đầu từ việc một người chấp nhận chịu trách nhiệm trước.
Khát khao không nằm ở sản phẩm mà nằm ở người nông dân
Thiện sinh ra trong môi trường nông nghiệp. Chứng kiến những mùa mất trắng. Những gia đình làm cả năm nhưng thu nhập vẫn bấp bênh.
Em có thể chọn con đường dễ hơn. Bán thật nhiều sản phẩm. Chạy theo doanh số. Nhưng em chọn hướng đi khác.
Canh tác hữu cơ. Hướng dẫn đúng kỹ thuật. Đi vườn cùng nông dân.
Một lần tôi theo em ra Đồng Nai. Nắng gắt. Đất đỏ dính đầy ống quần.
Thiện cúi xuống, lật một chiếc lá bị sâu ăn.
“Chị thấy không. Nếu mình chỉ phun thuốc cho hết sâu, vụ sau nó sẽ quay lại. Nhưng nếu mình hiểu vì sao cây yếu, mình xử lý từ đất, thì nó khác.”
Tôi hỏi lại.
“Nhưng làm vậy lâu hơn. Khó hơn. Có khi nông dân không kiên nhẫn.”
Em nhìn tôi.
“Đúng. Nhưng nếu mình không kiên nhẫn, họ sẽ tiếp tục nghèo.”
Câu nói đó khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về phát triển kinh doanh bền vững từ gốc là con người.
Trong Trang Nhã Coaching đội nhóm, tôi luôn nhắc một điều. Nếu người lãnh đạo chỉ giải quyết bề mặt, tổ chức sẽ mãi mệt mỏi. Còn nếu chấp nhận đi chậm để xử lý tận gốc, đội nhóm sẽ lớn lên cùng mình.
Rào cản của người muốn thay đổi nhận thức
Thị trường không thích sự thay đổi quá nhanh.
Nông dân quen dùng thuốc theo thói quen. Quen nghe lời truyền miệng. Quen xử lý khi vấn đề đã bùng phát.
Thiện bước vào giữa những thói quen đó và nói về đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng giai đoạn.
Có những lần em thử nghiệm thất bại. Có những lô hàng tồn kho vì không muốn bán bằng mọi giá.
Tôi nhớ một buổi tối sau lớp học.
Em ngồi lại.
“Chị Nhã, có lúc em mệt lắm. Em tự hỏi mình đi đúng không. Bạn bè em nhiều người làm nhanh hơn. Tiền về nhanh hơn.”
Tôi hỏi.
“Vậy vì sao em không làm như họ?”
Em im lặng vài giây.
“Vì nếu em làm vậy, em sẽ không còn là em.”
Câu trả lời đó rất thật. Không hoa mỹ. Nhưng đủ cho tôi thấy nội lực của một người khởi nghiệp.
Và tôi hiểu, xây dựng đội nhóm kinh doanh hiệu quả không chỉ là kỹ thuật quản trị. Đó là lựa chọn giá trị sống.
Nhân vật phản diện là sự dễ dãi
Trong câu chuyện của Thiện, không có một kẻ thù cụ thể.
Nhân vật phản diện lớn nhất là sự dễ dãi.
Dễ dãi trong tư duy bán hàng. Dễ dãi trong việc chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Dễ dãi trong việc đổ lỗi cho thị trường.
Thiện chọn cách khó hơn. Học liên tục. Tham gia các cộng đồng doanh nhân. Rèn luyện bản thân.
Em từng nói với tôi.
“Em tin một điều. Mình không thể đưa nông dân đến nơi mình chưa từng đến.”
Đó cũng là triết lý tôi theo đuổi khi xây dựng Trang Nhã Viking phát triển con người. Muốn đội nhóm mạnh, người đứng đầu phải lớn trước.
Marathon và bài học về kỷ luật
Thiện kể tôi nghe về lần chạy 42km.
Km thứ hai đã đau gối. Càng chạy càng đau. Có lúc nước mắt rơi.
“Em đã nghĩ đến việc bỏ cuộc chưa?” tôi hỏi.
“Có. Rất nhiều lần.”
“Vậy vì sao em không bỏ?”
“Vì em biết nếu bỏ ở km hai, em sẽ bỏ nhiều thứ khác trong đời.”
Câu trả lời làm tôi rùng mình.
Marathon không chỉ là thể thao. Nó là cách em rèn kỷ luật. Rèn sự bền bỉ. Rèn tinh thần chịu trách nhiệm.
Và đó chính là nền tảng để xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe. Không ai có thể dẫn dắt người khác nếu bản thân mình không chịu được áp lực đường dài.
Kết quả thật tạo nên uy tín thật
Sau nhiều năm đồng hành cùng nông dân, kết quả đến không ồn ào.
Chi phí đầu vào giảm. Năng suất ổn định hơn. Người làm vườn hiểu cây của mình.
Thiện không quảng cáo rầm rộ. Uy tín của em lan truyền từ người này sang người khác.
Giống như cách gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả phải bắt đầu từ sự tin tưởng nội bộ, rồi mới lan ra bên ngoài.
Tôi nhìn hành trình của em và thấy rõ một điều. Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải khẩu hiệu. Đó là lựa chọn mỗi ngày.
Sự thay đổi bắt đầu từ việc làm gương
Nếu hỏi tôi điều gì ấn tượng nhất ở Phạm Đức Thiện, không phải là Asoil. Không phải là những cột mốc. Không phải là những giải chạy.
Mà là cách em làm gương trong từng việc nhỏ.
Trong lớp học. Trong hoạt động nhóm. Trong cách em nói chuyện với nông dân. Trong cách em nói về gia đình.
Một lần tôi hỏi.
“Thiện, điều gì giữ em không chệch hướng?”
Em trả lời rất nhẹ.
“Gia đình. Và cảm giác ngủ không ngon nếu mình làm sai.”
Câu nói đó đủ để tôi tin rằng em sẽ đi rất xa.
Bởi vì xây dựng đội nhóm bền vững luôn bắt đầu từ một người không cho phép mình dễ dãi.
Với những phụ nữ làm kinh doanh bền vững, câu chuyện này có thể không liên quan đến nông nghiệp. Nhưng nó liên quan đến lựa chọn.
Bạn chọn nhanh hay chọn đúng.
Bạn chọn dễ hay chọn bền.
Bạn chọn kiểm soát đội nhóm bằng áp lực hay gắn kết bằng thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp.
Sự thay đổi không đến từ một quyết định hào hứng. Nó đến từ hàng trăm quyết định nhỏ giống nhau mỗi ngày.
Và nếu bạn đang xây doanh nghiệp, hãy tự hỏi.
Bạn đang xây bằng doanh số hay đang xây bằng con người.
Đó là nơi sự khác biệt bắt đầu.