Khi con số và nguyên tắc đứng ở hai đầu bàn cân
Có một buổi chiều Phan ngồi rất lâu trong phòng làm việc.
Cửa đóng.
Đèn không bật.
Tôi đi ngang qua.
Tôi biết con đang có chuyện.
Một hợp đồng lớn.
Doanh thu đủ để giải quyết rất nhiều áp lực.
Nhưng có một điều khoản không rõ ràng.
Một cam kết mà phía đối tác muốn lướt qua nhanh.
Không ai ép.
Không ai đe dọa.
Chỉ là một lựa chọn.
Phan nói nhỏ.
Nếu ký, mọi thứ nhẹ đi nhiều.
Tôi hỏi.
Còn nếu không ký.
Con im lặng.
Đó là khoảnh khắc tôi thấy rõ xung đột nội tâm của một người đang trưởng thành.
Giữ giá trị.
Hay giữ doanh thu.
Trong hành trình phát triển kinh doanh bền vững, đây là bài kiểm tra không ai tránh được.
Rào cản thật sự không nằm ở thị trường mà ở sự sợ hãi
Phan không sợ đối tác.
Phan sợ cảm giác hụt hơi.
Sợ mình chậm hơn người khác.
Sợ đội nhóm thất vọng.
Con nói.
Nếu con từ chối, mọi người sẽ nghĩ con quá cứng.
Tôi nhớ lại những năm đầu ở Viking Việt Nam.
Khi áp dụng tiêu chuẩn châu Âu.
Khi từ chối những đơn hàng không đủ điều kiện kỹ thuật.
Có người bảo tôi quá nguyên tắc.
Có người nói thị trường Việt Nam không cần khắt khe vậy.
Nhưng người Đức không nghĩ như vậy.
Họ không ký hợp đồng vì lời hứa.
Họ ký vì hệ thống.
Kỷ luật và uy tín không phải để thể hiện.
Mà để bảo vệ doanh nghiệp khỏi những rủi ro dài hạn.
Tôi nói với Phan.
Con sợ mất hợp đồng.
Hay con sợ đối diện với hậu quả nếu hợp đồng đó sai.
Con ngồi rất lâu.
Xung đột nội tâm không ồn ào.
Nhưng nó bào mòn người lãnh đạo nếu không dám đối diện.
Nhân vật phản diện là sự thỏa hiệp nhỏ
Không phải hợp đồng đó là sai hoàn toàn.
Chỉ là có một chi tiết thiếu rõ ràng.
Một cam kết có thể hiểu theo hai cách.
Rất dễ để nói.
Thôi linh hoạt một chút.
Nhưng tôi đã học được một điều trong môi trường đa quốc gia.
Thỏa hiệp nhỏ hôm nay tạo tiền lệ cho thỏa hiệp lớn ngày mai.
Phan hiểu điều đó.
Nhưng cảm xúc vẫn kéo.
Con nói.
Con không muốn đội nhóm chịu áp lực vì con quá cứng.
Tôi hỏi lại.
Con muốn đội nhóm học điều gì từ con.
Im lặng.
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải là làm mọi người thoải mái.
Mà là dám giữ tiêu chuẩn khi người khác muốn nới lỏng.
Trong các chương trình Trang Nhã Coaching đội nhóm, tôi luôn nhấn mạnh.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả không đến từ việc chiều ý nhau.
Nó đến từ việc cùng tôn trọng một chuẩn mực.
Nếu chuẩn mực mờ.
Đội nhóm sẽ mờ.
Quyết định khó và khoảnh khắc trưởng thành
Phan cuối cùng đã không ký.
Không có tiếng vỗ tay.
Không có ai khen.
Chỉ có một cảm giác rất lạ.
Nhẹ.
Con nói với tôi.
Con sợ thật.
Nhưng con thấy mình không phản bội chính mình.
Tôi nhìn con.
Tôi nhớ lần đầu tôi từ chối một đơn hàng lớn vì điều khoản không minh bạch.
Tôi cũng sợ.
Nhưng chính những lần như vậy tạo nên văn hóa.
Viking Việt Nam không xây uy tín bằng lời nói.
Chúng tôi xây bằng những lần nói không.
Phát triển kinh doanh bền vững không phải là không cần tiền.
Mà là không để tiền quyết định giá trị.
Hệ thống thay vì cảm xúc
Sau quyết định đó, Phan bắt đầu làm một việc quan trọng.
Con rà soát lại toàn bộ quy trình ký hợp đồng.
Chuẩn hóa điều khoản.
Định nghĩa rõ các cam kết.
Con nói.
Con không muốn mỗi lần ký lại là một cuộc đấu tranh nội tâm.
Đó là tư duy hệ thống.
Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp cũng bắt đầu từ đây.
Khi người lãnh đạo làm rõ quy tắc.
Đội nhóm không phải đoán.
Trang Nhã Viking phát triển con người bằng cách đào tạo tư duy đó.
Không chỉ dạy kỹ năng.
Mà dạy cách suy nghĩ dài hạn.
Xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe nghĩa là không để mỗi quyết định trở thành một cơn căng thẳng.
Hệ thống tốt giảm áp lực cảm xúc.
Kết quả không đến ngay nhưng niềm tin tăng lên
Hợp đồng đó không quay lại ngay.
Doanh thu không tăng đột biến.
Nhưng một điều khác xảy ra.
Đội nhóm bắt đầu tin hơn.
Họ thấy lãnh đạo không nói một đằng làm một nẻo.
Họ thấy tiêu chuẩn không phải khẩu hiệu.
Một nhân sự nói với Phan.
Em thấy yên tâm vì anh không thỏa hiệp.
Đó là khoảnh khắc tôi biết con đã bước sang một giai đoạn mới.
Phụ nữ làm kinh doanh bền vững hay nam giới làm kinh doanh bền vững đều phải đi qua những lựa chọn như vậy.
Không có thay đổi lớn nào không đi kèm mất mát nhỏ.
Bài học cho người đang ở giữa lựa chọn
Nếu bạn đang xây doanh nghiệp của mình.
Nếu bạn đang muốn gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả.
Có thể bạn cũng đang đứng trước một hợp đồng.
Một quyết định.
Một thỏa hiệp.
Hãy tự hỏi.
Bạn muốn đội nhóm học điều gì từ bạn.
Sự thay đổi không bắt đầu từ chiến lược marketing.
Nó bắt đầu từ chuẩn mực mà bạn không sẵn sàng đánh đổi.
Nguyễn Ngọc Phan không hoàn hảo.
Con vẫn lo.
Vẫn sợ.
Vẫn có lúc dao động.
Nhưng con bắt đầu hiểu.
Văn hóa dài hạn được xây từ những khoảnh khắc rất riêng tư.
Khi không ai nhìn.
Giống như cách tôi và Viking Việt Nam đã đi suốt nhiều năm.
Chậm.
Nhưng chắc.
Ở bài tiếp theo, tôi sẽ kể về cách xung đột nội tâm đó thay đổi hoàn toàn cách Phan nhìn về thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp và cách con học được rằng lãnh đạo không chỉ là giữ chuẩn, mà còn là biết lắng nghe để gắn kết sâu hơn.