Khi một thành viên rời đi và mọi lý thuyết đều bị thử thách
Nếu hai bài trước là câu chuyện về kỷ luật và những va chạm đầu tiên khi gắn kết đội nhóm, thì bài viết này bắt đầu bằng một tin nhắn ngắn.
Chị ơi một bạn trong nhóm em xin nghỉ.
Tôi đọc tin nhắn lúc gần nửa đêm. Không dài. Không giải thích nhiều. Nhưng tôi biết phía sau đó là một khoảng lặng rất lớn.
Tôi gọi cho Trường.
Em thấy thế nào.
Im vài giây.
Em thấy hụt hẫng. Và hơi tự ái.
Đó là cảm xúc rất thật. Khi một người rời đi, người lãnh đạo không chỉ mất nhân sự. Họ mất một phần niềm tin vào chính mình.
Gắn kết đội nhóm không chỉ được đo bằng số người ở lại. Nó được thử thách khi có người rời đi.
Phần 1 Khát khao giữ đội nhóm nhưng không thể giữ bằng cảm xúc
Mong muốn mọi người cùng đi lâu dài
Xuân Trường từng nói với tôi.
Em muốn xây một đội nhóm kinh doanh hiệu quả mà mọi người cảm thấy được tôn trọng và phát triển.
Đó là ước muốn đẹp. Rất nhiều doanh nhân trẻ mang trong mình lý tưởng như vậy.
Nhưng thực tế không đơn giản.
Thành viên rời nhóm vì muốn thử hướng khác. Không xung đột lớn. Không cãi vã. Chỉ là khác mục tiêu.
Trường hỏi tôi.
Em đã làm sai ở đâu.
Tôi trả lời.
Có thể em không sai. Có thể chỉ là hành trình mỗi người khác nhau.
Trong thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp, một trong những bài học khó nhất là chấp nhận rằng không phải ai cũng đi cùng mình đến cuối.
Kinh doanh bền vững không phải giữ tất cả mọi người. Mà là giữ được văn hóa và giá trị cốt lõi.
Phần 2 Rào cản của sự nghi ngờ bản thân
Khi người lãnh đạo bắt đầu tự vấn
Sau sự rời đi đó, Trường thay đổi. Em ít nói hơn. Ít chia sẻ trong nhóm chung.
Tôi hẹn em một buổi cà phê.
Em nói thật đi.
Em nói.
Em sợ mình chưa đủ tốt để làm leader.
Tôi nhìn em khá lâu.
Ai cũng từng nghĩ vậy ở giai đoạn này.
Trong Trang Nhã Coaching đội nhóm, tôi thường gặp khoảnh khắc này ở rất nhiều doanh nhân. Khi mọi thứ suôn sẻ, ta tin mình đúng. Khi có biến động, ta nghi ngờ năng lực của mình.
Rào cản lớn nhất lúc này không phải sự rời đi của thành viên. Mà là câu chuyện mà người lãnh đạo tự kể cho mình nghe.
Nếu câu chuyện là mình thất bại, đội nhóm còn lại sẽ cảm nhận được năng lượng đó.
Nếu câu chuyện là đây là bài học để trưởng thành, văn hóa sẽ mạnh hơn.
Phần 3 Nhân vật phản diện mang tên nỗi sợ mất kiểm soát
Khi bạn muốn siết chặt hơn sau một mất mát
Trường chia sẻ với tôi điều rất thật.
Sau khi bạn đó nghỉ em muốn kiểm soát nhóm chặt hơn.
Tôi hỏi.
Vì sao.
Em sợ nếu lỏng ra sẽ còn người khác đi.
Đó là phản ứng tự nhiên. Khi bị tổn thương, ta muốn phòng thủ.
Nhưng trong xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe và niềm tin, siết chặt không phải lúc nào cũng là giải pháp.
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực đòi hỏi sự bình tĩnh. Bạn phải phân biệt giữa việc nâng cao tiêu chuẩn và việc kiểm soát vì sợ hãi.
Tôi nói với Trường.
Nếu em quản lý vì sợ, đội nhóm sẽ làm việc vì sợ.
Em ngồi im rất lâu.
Khoảnh khắc đó tôi thấy sự chuyển động bên trong em.
Phần 4 Bí kíp của sự đối thoại trung thực
Khi người lãnh đạo dám nói mình cũng chưa hoàn hảo
Một tuần sau, Trường tổ chức một buổi họp nhóm đặc biệt. Không nói về doanh số. Không nói về mục tiêu.
Em kể cho tôi nghe sau buổi họp.
Em nói với các bạn rằng em cũng đang học cách làm leader. Rằng sự rời đi đó khiến em suy nghĩ nhiều. Và em muốn nghe mọi người góp ý.
Tôi hỏi.
Phản ứng thế nào.
Em cười.
Có bạn nói em hơi cầu toàn. Có bạn nói em làm tốt nhưng chưa giao quyền đủ rõ.
Đó là bước ngoặt.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả bắt đầu từ những cuộc đối thoại trung thực như vậy. Khi người lãnh đạo không giả vờ hoàn hảo, đội nhóm sẽ tin tưởng hơn.
Trong hành trình Trang Nhã Viking phát triển con người, tôi cũng từng có những buổi họp như thế. Thừa nhận mình nóng vội. Thừa nhận mình chưa lắng nghe đủ. Và chính những khoảnh khắc đó làm văn hóa công ty bền hơn.
Phần 5 Diễn biến mới khi niềm tin được xây lại từng chút
Khi đội nhóm bắt đầu trưởng thành cùng nhau
Sau buổi họp đó, không có phép màu. Không có thay đổi đột ngột.
Nhưng không khí khác đi.
Thành viên còn lại chủ động hơn. Trường phân công rõ ràng hơn. Cơ chế phản hồi minh bạch hơn.
Có lần Trường nhắn tôi.
Em bắt đầu thấy nhẹ hơn khi làm việc với nhóm.
Tôi hỏi.
Vì sao.
Em nói.
Vì em không cố gắng chứng minh mình đúng nữa. Em tập trung vào mục tiêu chung.
Đó là trưởng thành.
Phụ nữ làm kinh doanh bền vững thường hiểu rất rõ điều này. Khi bạn không còn chiến đấu để bảo vệ cái tôi, bạn có nhiều năng lượng hơn để xây dựng.
Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp không phải kỹ thuật. Nó là hành trình phát triển nội tâm của người lãnh đạo.
Phần 6 Kết quả tích cực không nằm ở việc không ai rời đi
Sự bền vững đến từ văn hóa chứ không phải số lượng
Đội nhóm của Trường sau biến cố đó không đông hơn. Nhưng vững hơn.
Họ có nguyên tắc rõ ràng. Có cách trao đổi thẳng thắn. Có sự tôn trọng khác biệt.
Trường nói với tôi một câu khiến tôi rất vui.
Em hiểu vì sao chị luôn nhấn mạnh kinh doanh bền vững phải bắt đầu từ con người.
Khi văn hóa được xây đúng, sự rời đi của một cá nhân không làm hệ thống sụp đổ.
Gắn kết đội nhóm không có nghĩa là giữ mọi người bằng mọi giá. Nó là tạo môi trường để người phù hợp ở lại và phát triển.
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải là chiều lòng tất cả. Mà là giữ vững giá trị trong mọi hoàn cảnh.
Phần 7 Bài học dành cho người đang xây đội nhóm giữa biến động
Thay đổi mạnh mẽ nhất xảy ra khi bạn dám nhìn lại chính mình
Nếu bạn đang trải qua một sự rời đi trong đội nhóm, có thể bạn cũng giống Xuân Trường lúc đó.
Buồn.
Tự ái.
Nghi ngờ bản thân.
Nhưng hãy nhớ.
Khủng hoảng niềm tin không phải dấu chấm hết. Nó là bài kiểm tra để bạn bước sang một cấp độ lãnh đạo khác.
Gắn kết đội nhóm bắt đầu từ việc bạn dám thừa nhận mình cũng đang học. Xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe và giá trị bắt đầu từ việc bạn không để nỗi sợ điều khiển cách quản lý.
Xuân Trường chưa phải một lãnh đạo hoàn hảo. Em vẫn còn những lúc nóng vội. Vẫn còn lúc thiếu kiên nhẫn.
Nhưng em đã bước qua một cánh cửa quan trọng.
Cánh cửa của sự trung thực với chính mình.
Và khi người lãnh đạo trung thực, đội nhóm sẽ có cơ hội tin tưởng.
Ba bài viết về hành trình của Xuân Trường không phải để kể về một người trẻ tài năng. Mà để nhắc rằng sự thay đổi trong kinh doanh bền vững luôn bắt đầu từ bên trong.
Từ kỷ luật cá nhân.
Từ việc buông cái tôi.
Từ những cuộc đối thoại chân thành.
Và cuối cùng là từ lựa chọn ở lại xây dựng ngay cả khi mọi thứ không còn hoàn hảo.