Câu chuyện Lan Phương và hành trình phụ nữ làm kinh doanh bền vững
Có những buổi nói chuyện không ồn ào.
Không sân khấu.
Không micro.
Chỉ là hai chị em ngồi với nhau.
Lan Phương nhìn tôi và nói rất thẳng.
Chị ơi, em đang bị nghẽn.
Tôi hỏi nghẽn ở đâu.
Em làm được.
Nhưng em không nhân lên được.
Câu nói đó chạm vào tôi nhiều hơn em nghĩ.
Vì đó không chỉ là câu chuyện của riêng em.
Đó là câu chuyện của rất nhiều phụ nữ làm kinh doanh bền vững khi bắt đầu bước vào giai đoạn muốn nâng cấp team.
Lan Phương không phải người mới.
Em đã kinh doanh mỹ phẩm cao cấp gần hai mươi lăm năm.
Tệp khách hàng tốt.
Thương hiệu cá nhân ổn.
Đội nhóm khoảng mười mấy người vận hành rất trơn tru.
Nhưng khi muốn mở rộng.
Mọi thứ bắt đầu lộ ra những lỗ hổng.
Khát khao lớn hơn nhưng hệ thống chưa đủ lớn
Khi doanh số không còn là vấn đề
Phương kể.
Trước giờ em gần như tự làm hết.
Chạy quảng cáo.
Viết nội dung.
Chăm sóc khách.
Giao việc theo cảm hứng.
Quy mô nhỏ thì không sao.
Nhưng khi muốn scale up.
Mọi thứ bắt đầu rối.
Người mới vào không theo kịp.
Marketing không có quy trình rõ ràng.
Không có checklist đánh giá.
Không có tiêu chuẩn đo lường cụ thể.
Em nói một câu tôi nhớ mãi.
Em không biết giao việc thế nào để người ta làm ra đúng cái em mong.
Đó chính là điểm nghẽn của xây dựng hệ thống.
Khi mọi thứ nằm trong đầu người lãnh đạo.
Nhưng không nằm trên giấy.
Trong coaching gắn kết đội nhóm tôi thường nói một điều rất đơn giản.
Muốn nhân bản.
Phải băm nhỏ.
Băm nhỏ đến mức không thể hiểu sai
Tôi hỏi em.
Nếu em muốn nhân đôi kết quả.
Em có sẵn lòng chia công việc của mình thành năm đầu việc không.
Em nói có.
Tôi nói tiếp.
Gọi tên từng việc.
Viết ra từng bước.
Từ lúc mở máy tính.
Mở file gì.
Viết gì.
Lưu ở đâu.
Em cười.
Chị ơi em chưa từng nghĩ phải chi tiết đến vậy.
Đúng.
Phần lớn doanh nhân không chi tiết đến vậy.
Vì họ làm theo phản xạ.
Nhưng xây dựng đội ngũ không thể dựa trên phản xạ.
Nó phải dựa trên quy trình.
Nhân vật phản diện không phải thị trường
Nhiều người nghĩ rào cản là cạnh tranh.
Là vốn.
Là nhân sự khó tuyển.
Với Lan Phương.
Nhân vật phản diện là chính niềm tin của mình.
Em quen phân phối những thương hiệu số một số hai.
Tiêu chuẩn rất cao.
Khi nghĩ đến việc làm sản phẩm riêng.
Em chần chừ.
Sợ không đạt chuẩn.
Sợ không đủ tốt.
Cái sợ đó nghe rất hợp lý.
Nhưng nó âm thầm giữ mình ở quy mô cũ.
Tôi hỏi.
Em có thực sự muốn xây dựng thương hiệu của riêng mình không.
Em nói có.
Rất muốn.
Trong một năm tới em muốn ra sản phẩm.
Khát khao đã có.
Nhưng lộ trình chưa rõ.
Đó là lúc tôi nhìn thấy sự thay đổi bắt đầu.
Không phải ở hành động lớn.
Mà ở việc em chấp nhận thiết kế lại con đường.
Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp bắt đầu từ thấu hiểu chính mình
Tuyển người giỏi hay tuyển người chịu học
Phương than với tôi.
Nhân sự vào thì đòi lương cao.
Nói làm được nhiều thứ.
Nhưng vào việc thì không như kỳ vọng.
Tôi hỏi em một câu.
Em đang tuyển kỹ năng hay đang tuyển thái độ.
Em im lặng.
Trong Trang Nhã Coaching đội nhóm tôi luôn nhấn mạnh.
Kỹ năng có thể đào tạo.
Thái độ thì rất khó.
Nếu một người tin họ là số một.
Họ sẽ không nghe bạn.
Nếu một người biết mình còn phải học.
Họ sẽ lớn lên cùng bạn.
Xây dựng văn hoá doanh nghiệp không bắt đầu từ khẩu hiệu.
Nó bắt đầu từ tiêu chí tuyển dụng.
Đo lường thay vì cảm xúc
Tôi nói với Phương.
Em đã biết một ngày em làm bao nhiêu việc chưa.
Em bảo chưa bao giờ đo.
Tôi nói.
Khi em đo được.
Em sẽ biết một việc đó đáng giá bao nhiêu tiền.
Chia nhỏ công việc.
Đo lường thời gian.
Định lượng sản lượng.
Lương không còn là cảm tính.
Mà là trao đổi giá trị rõ ràng.
Khi hệ thống rõ.
Mâu thuẫn giảm.
Cảm xúc bớt va chạm.
Đó là cách gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả.
Không phải bằng động viên suông.
Mà bằng cấu trúc rõ ràng.
Sự thay đổi không ồn ào nhưng rất thật
Lan Phương không phải kiểu người nói nhiều.
Em cũng không hoàn hảo.
Có lúc nóng vội.
Có lúc đặt mục tiêu nhỏ vì thấy đủ rồi.
Em từng nói với tôi.
Em đạt con số mình mong.
Rồi tự nhiên thấy chán.
Đó là giai đoạn nguy hiểm.
Không phải thất bại.
Mà là thoả mãn sớm.
Sau một khóa học lớn.
Em nhận ra giá trị mình theo đuổi và sứ mệnh mình muốn đi có xung đột.
Em nhìn vào đích đến quá nhiều.
Nóng vội.
Và rồi em chấp nhận quay lại.
Thiết kế lại lộ trình.
Đó là khoảnh khắc tôi biết em sẽ đi xa.
Vì năng lực lãnh đạo không nằm ở việc mình không sai.
Mà nằm ở việc mình dám sửa.
Cho đi để cùng lớn
Trong cuộc trò chuyện.
Tôi chia sẻ với em một vài mối quan hệ nhà máy.
ODM.
Nguồn lực uy tín.
Em không phòng thủ.
Em mở lòng.
Tôi luôn tin.
Những mối quan hệ chất lượng sẽ bổ sung nguồn lực cho nhau.
Trong hành trình phát triển con người tại Viking.
Tôi đã thấy rất rõ.
Khi lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực.
Hệ sinh thái sẽ hình thành.
Không ai lớn một mình.
Phụ nữ làm kinh doanh bền vững lại càng không thể một mình.
Bài học từ một câu hỏi nhỏ
Lan Phương hỏi tôi về bí quyết xây dựng và nhân bản đội nhóm.
Tôi không cho em một công thức thần kỳ.
Tôi chỉ hỏi lại.
Em có sẵn lòng viết ra từng bước em đang làm không.
Em có sẵn lòng quay video hướng dẫn không.
Em có sẵn lòng chia nhỏ quyền lực của mình không.
Xây dựng hệ thống bắt đầu từ đó.
Hôm nay.
Em chưa phải một doanh nghiệp trăm người.
Chưa phải thương hiệu toàn quốc.
Nhưng em đã khác.
Khác ở cách nhìn.
Khác ở tư duy hệ thống.
Khác ở việc hiểu rằng nâng cấp team không phải tuyển thêm người.
Mà là nâng cấp chính mình trước.
Và nếu bạn đang đọc đến đây.
Là một người phụ nữ đang làm kinh doanh.
Có đội nhóm nhỏ.
Muốn đi xa hơn.
Hãy tự hỏi mình.
Công việc của bạn đã được hệ thống hoá chưa.
Đội nhóm của bạn có hiểu rõ từng bước không.
Bạn đang lãnh đạo bằng cảm xúc hay bằng cấu trúc.
Sự thay đổi không đến từ phép màu.
Nó đến từ một cuộc đối thoại trung thực.
Giống như buổi nói chuyện giữa tôi và Lan Phương.
Và nếu bạn muốn đi sâu hơn về cách thiết kế quy trình và xây dựng đội nhóm từ gốc con người.
Bạn có thể đọc thêm bài viết liên quan về xây dựng đội nhóm bền vững trong kinh doanh để hiểu rõ hơn cách thấu hiểu và gắn kết đội nhóm trong doanh nghiệp.
Hành trình của Lan Phương mới chỉ bắt đầu.
Nhưng tôi tin.
Khi một người phụ nữ dám nhìn thẳng vào điểm nghẽn của mình.
Dám học.
Dám sửa.
Dám chia sẻ.
Thì con đường phát triển kinh doanh bền vững chỉ còn là vấn đề thời gian.