Khi bớt kiểm soát thì tập thể mới lớn lên

Có một nghịch lý mà Trang Nhã từng phải mất nhiều năm mới hiểu ra.

Càng làm tốt vai trò người đứng đầu, càng xử lý nhanh, càng bao quát kỹ, thì đội nhóm lại càng phụ thuộc.

Lúc đầu, Nhã nghĩ đó là điều tốt. Nhân sự tin mình. Mọi quyết định đều thông qua mình. Công việc ít sai sót hơn.

Nhưng sau một thời gian, Nhã bắt đầu thấy một điều rất rõ. Đội nhóm giỏi thực thi, nhưng yếu tự chủ. Họ chờ hướng dẫn. Họ chờ xác nhận. Họ sợ tự quyết.

Và Nhã mệt.

Không phải mệt vì việc nhiều.
Mà mệt vì mọi việc đều cần mình.

Chính lúc đó, những cuộc trò chuyện với Mai Diệu Huyền mở ra một góc nhìn khác.

Khi phụ nữ làm lãnh đạo quen với việc phải làm cho xong

Phụ nữ làm kinh doanh thường có một đặc điểm rất mạnh: trách nhiệm cao.

Khi đã nhận việc, phải làm cho xong.
Khi đã dẫn dắt, phải chịu đến cùng.
Khi đã đứng đầu, không được để mọi thứ đổ vỡ.

Điều đó tạo nên sự bền bỉ. Nhưng cũng tạo nên một thói quen nguy hiểm: kiểm soát quá mức.

Trang Nhã từng quen với việc:

Xem lại từng báo cáo.
Chỉnh từng chi tiết nhỏ.
Can thiệp vào những việc lẽ ra có thể giao.

Không phải vì không tin đội nhóm.
Mà vì muốn mọi thứ tốt nhất.

Nhưng Mai Diệu Huyền đặt một câu hỏi rất đơn giản.

Có khi nào chị đang làm thay phần trưởng thành của họ không.

Câu hỏi đó khiến Nhã im lặng.

Lãnh đạo không phải là làm giỏi hơn, mà là giữ được khoảng lùi

Mai Diệu Huyền không nói nhiều về quản trị. Nhưng cách Huyền sống có một đặc điểm rất rõ: không lấn sang phần của người khác.

Trong tập luyện, Huyền không chạy thay người bên cạnh. Không so sánh. Không ép. Huyền giữ nhịp của mình và tôn trọng nhịp của người khác.

Nhã nhận ra một điều quan trọng. Lãnh đạo cũng vậy.

Khi người đứng đầu liên tục chen vào để sửa, để quyết, để kiểm soát, thì đội nhóm mất cơ hội tự hình thành năng lực.

Giữ nhịp cá nhân không chỉ là chuyện sức khỏe.
Đó còn là giữ ranh giới trong vai trò.

Khi Nhã bắt đầu lùi lại một bước trong một số cuộc họp, điều thú vị xảy ra. Ban đầu phòng họp lúng túng. Mọi người nhìn nhau. Không ai quen với việc tự quyết.

Nhưng rồi họ bắt đầu thảo luận. Bắt đầu tranh luận. Bắt đầu chịu trách nhiệm với ý kiến của mình.

Tập thể bắt đầu lớn lên.

Gắn kết đội nhóm không đến từ việc người lãnh đạo ôm hết

Rất nhiều người tìm cách gắn kết đội nhóm bằng cách trở thành trung tâm.

Tổ chức họp nhiều hơn.
Chia sẻ nhiều hơn.
Truyền cảm hứng nhiều hơn.

Nhưng nếu mọi năng lượng đều xoay quanh một người, thì tập thể không thật sự gắn kết với nhau. Họ chỉ gắn với người lãnh đạo.

Trang Nhã nhận ra điều này trong hành trình xây dựng Viking. Một đội nhóm kinh doanh hiệu quả không thể phụ thuộc vào một cá nhân, dù cá nhân đó có giỏi đến đâu.

Mai Diệu Huyền cho Nhã thấy một điều rất tinh tế. Sự ổn định không nằm ở việc giữ mọi thứ trong tay. Sự ổn định nằm ở khả năng tin tưởng để buông đúng phần.

Khi người lãnh đạo biết giữ khoảng lùi, đội nhóm có không gian để bước lên.

Thấu hiểu đội nhóm bắt đầu từ việc hiểu nỗi sợ kiểm soát của mình

Trong Trang Nhã Coaching, Nhã thường gặp những nữ doanh nhân rất thành công nhưng rất mệt.

Họ mệt không phải vì thiếu nhân sự.
Họ mệt vì không dám giao trọn.
Họ sợ rủi ro.
Họ sợ sai.
Họ sợ mất quyền kiểm soát.

Nỗi sợ đó rất con người. Nhưng nếu không nhận diện, nó sẽ làm nghẽn cả tổ chức.

Mai Diệu Huyền từng nói một câu khiến Nhã suy nghĩ rất lâu. Khi mình quá sợ sai, mình sẽ không cho người khác cơ hội đúng.

Câu nói đó áp dụng hoàn hảo trong doanh nghiệp.

Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp không chỉ là hiểu điểm mạnh điểm yếu của nhân sự. Nó còn là hiểu mình đang giữ điều gì quá chặt.

Trang Nhã và sự thay đổi từ trung tâm sang hệ thống

Có một giai đoạn trong Viking, hầu hết các quyết định quan trọng đều qua Nhã. Điều đó giúp công ty đi nhanh trong ngắn hạn. Nhưng về dài hạn, Nhã nhận ra mình đang trở thành điểm nghẽn.

Từ khi thay đổi cách dẫn dắt, Nhã tập trung nhiều hơn vào xây hệ thống thay vì xử lý từng vấn đề. Tập trung đào tạo thay vì sửa lỗi. Tập trung đặt câu hỏi thay vì đưa đáp án.

Kết quả không đến tức thì. Có những sai sót ban đầu. Có những va chạm.

Nhưng rồi đội nhóm bắt đầu tự vận hành.

Sự gắn kết lúc này không còn là phụ thuộc. Nó trở thành trách nhiệm chung.

Phụ nữ làm kinh doanh bền vững không cần phải ôm hết

Mai Diệu Huyền giữ nhịp cá nhân để không kiệt sức. Trang Nhã giữ ranh giới lãnh đạo để không ôm hết.

Hai hành trình khác nhau nhưng gặp nhau ở một điểm.

Bền vững không phải là làm được nhiều nhất.
Bền vững là biết mình nên làm đến đâu.

Phụ nữ làm kinh doanh bền vững không cần chứng minh rằng mình chịu được mọi thứ. Họ cần đủ tỉnh táo để phân biệt giữa trách nhiệm và kiểm soát.

Khi người lãnh đạo nữ không còn cố gắng chứng minh mình mạnh, tập thể sẽ có cơ hội trở nên mạnh.

Một câu hỏi dành cho người đang đứng đầu

Nếu bạn đang dẫn dắt một đội nhóm, hãy thử tự hỏi.

Bạn đang thật sự trao quyền hay chỉ đang giao việc.
Bạn đang tin tưởng hay chỉ đang theo dõi.
Bạn đang tạo không gian để người khác lớn lên hay đang vô tình giữ họ nhỏ lại.

Mai Diệu Huyền không dạy về quản trị. Nhưng cách Huyền giữ nhịp cá nhân và tôn trọng ranh giới giúp Trang Nhã nhìn lại vai trò lãnh đạo của mình.

Và có lẽ, bài học quan trọng nhất không nằm ở việc làm nhiều hơn.

Mà ở việc bớt can thiệp đúng lúc để tập thể có cơ hội trưởng thành.

Lãnh đạo không phải là trung tâm của mọi quyết định.

Lãnh đạo là người giữ được không gian để những người khác bước lên.