Tôi nói điều này rất chậm. Và rất thật.
Nếu đội nhóm của bạn đang căng. Nếu mọi người làm việc với nhau mà nặng nề. Nếu họ im lặng nhiều hơn nói. Nếu họ làm đúng việc nhưng không có lửa. Thì rất có thể vấn đề không nằm ở quy trình, KPI hay cơ cấu tổ chức.
Vấn đề nằm ở người lãnh đạo.
Không phải vì bạn làm sai. Mà vì bạn đang mệt.
Khi người lãnh đạo kiệt sức, đội nhóm sẽ cảm nhận được
Tôi từng nghĩ, chỉ cần mình cố thêm một chút, đội nhóm sẽ ổn. Chỉ cần mình gồng thêm một chút, mọi thứ sẽ vào guồng. Nhưng càng cố, tôi càng thấy khoảng cách giữa mình và đội nhóm lớn dần.
Họ không nói ra. Nhưng họ cảm nhận được.
Cảm nhận được sự căng thẳng. Cảm nhận được áp lực vô hình. Cảm nhận được việc mình đang cố kiểm soát nhiều hơn là lắng nghe.
Kiều Trang từng nói với tôi một câu rất nhẹ. Khi một người lãnh đạo không còn đủ nội lực, họ sẽ dùng quyền lực mà không hề nhận ra.
Câu nói đó ở lại rất lâu.
Đội nhóm không cần một người hoàn hảo
Đội nhóm không cần bạn lúc nào cũng mạnh. Không cần bạn luôn có câu trả lời. Không cần bạn phải làm gương bằng cách hy sinh bản thân.
Đội nhóm cần một người thật.
Một người biết nói mình đang mệt. Biết dừng lại để điều chỉnh. Biết xin hỗ trợ khi cần. Biết thừa nhận mình chưa rõ.
Trong những buổi học cùng Kiều Trang, tôi nhìn thấy rất rõ điều này. Cả hai chúng tôi đều là người dẫn dắt người khác. Nhưng trong lớp học, chúng tôi cho phép mình là học viên. Được sai. Được hỏi. Được chậm lại.
Và chính điều đó dạy chúng tôi cách gắn kết đội nhóm ngoài đời thực.
Gắn kết không đến từ việc nói nhiều
Tôi từng nghĩ, gắn kết đội nhóm là phải họp nhiều hơn. Chia sẻ nhiều hơn. Truyền cảm hứng nhiều hơn. Nhưng không.
Gắn kết đến từ việc lắng nghe đủ lâu.
Có những buổi họp, tôi chỉ ngồi nghe. Không chen lời. Không sửa. Không kết luận vội. Tôi để đội nhóm nói hết.
Lúc đầu rất khó. Vì mình quen với việc dẫn dắt. Nhưng càng làm, tôi càng thấy không khí nhẹ dần.
Đội nhóm không cần bạn nói hay. Họ cần bạn nghe thật.
Khi sự thấu hiểu thay thế sự kiểm soát
Kiểm soát khiến mọi người làm đúng. Nhưng thấu hiểu khiến họ muốn làm tốt.
Kiều Trang chia sẻ với tôi về cách bạn ấy làm việc với những phụ nữ ở miền cao. Không áp đặt. Không thúc ép. Không đặt mục tiêu vượt quá nội lực.
Bạn ấy hỏi rất nhiều. Và nghe rất lâu.
Tôi nhận ra, nguyên tắc đó áp dụng rất tốt trong doanh nghiệp. Khi bạn hiểu hoàn cảnh của từng người trong đội nhóm, bạn sẽ không còn đòi hỏi họ giống nhau.
Đội nhóm là con người trước khi là nhân sự
Chúng ta hay quên điều này.
Chúng ta gọi họ là nhân sự. Là vị trí. Là chức năng. Nhưng trước đó, họ là con người. Có gia đình. Có áp lực. Có nỗi sợ. Có những ngày không ổn.
Khi người lãnh đạo nhớ điều đó, cách họ nói chuyện sẽ khác. Cách họ giao việc sẽ khác. Cách họ phản hồi cũng khác.
Trong Trang Nhã Viking phát triển con người, tôi luôn nhắc mình điều này. Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả không phải bằng việc ép mọi người giống nhau, mà bằng việc cho họ được là chính họ.
Kỷ niệm rất nhỏ nhưng rất thật
Có một buổi họp, tôi nhận ra mình đang rất căng. Tôi dừng lại. Nói với đội nhóm rằng hôm nay mình không ở trạng thái tốt nhất. Tôi xin phép nói chậm hơn.
Không ai khó chịu. Ngược lại, mọi người nhẹ hẳn.
Sau buổi đó, một bạn trong đội nói với tôi rằng, lần đầu tiên bạn ấy thấy lãnh đạo cho phép mình không hoàn hảo.
Khoảnh khắc đó rất nhỏ. Nhưng rất quan trọng.
Thấu hiểu bắt đầu từ việc hiểu mình
Bạn không thể yêu cầu đội nhóm cân bằng nếu bạn luôn làm việc trong trạng thái quá tải.
Bạn không thể mong đội nhóm gắn kết nếu bạn luôn căng thẳng.
Kiều Trang và tôi đều học được điều này trong quá trình học tập. Khi mình hiểu mình hơn, mình bớt phản ứng. Bớt nóng. Bớt áp đặt.
Và đội nhóm cũng thay đổi theo.
Gắn kết không phải là dính vào nhau
Gắn kết không có nghĩa là lúc nào cũng phải thân. Không có nghĩa là không được khác biệt. Không có nghĩa là không có mâu thuẫn.
Gắn kết là khi có mâu thuẫn, mọi người dám nói. Khi có vấn đề, mọi người dám góp ý. Khi không ổn, mọi người dám xin hỗ trợ.
Đó là một không gian an toàn. Và không gian đó chỉ được tạo ra khi người lãnh đạo đủ nội lực.
Phụ nữ lãnh đạo và cách dẫn dắt rất riêng
Phụ nữ khi lãnh đạo thường mang theo sự nhạy cảm. Nếu biết dùng, đó là sức mạnh. Nếu không biết dùng, nó trở thành gánh nặng.
Kiều Trang dùng sự nhạy cảm đó để lắng nghe. Tôi dùng nó để quan sát đội nhóm.
Chúng tôi không cố trở thành kiểu lãnh đạo cứng rắn. Chúng tôi chọn lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực.
Đội nhóm không cần bị thúc, họ cần được tin
Niềm tin không đến từ lời hứa. Nó đến từ cách bạn phản ứng khi mọi thứ không như ý.
Khi đội nhóm làm sai, bạn xử lý thế nào. Khi tiến độ chậm, bạn phản ứng ra sao. Khi có vấn đề, bạn chọn đổ lỗi hay cùng giải quyết.
Mỗi phản ứng đó đều đang xây hoặc phá sự gắn kết.
Kết nối lại với mục đích ban đầu
Tôi thường tự hỏi mình, mình lập doanh nghiệp để làm gì. Để kiếm tiền. Đúng. Nhưng không chỉ vậy.
Tôi lập doanh nghiệp để tạo ra một nơi con người được tôn trọng. Được phát triển. Được sống tử tế với nhau.
Và điều đó bắt đầu từ chính cách tôi làm lãnh đạo mỗi ngày.
Lời kết rất chậm
Nếu bạn đang làm kinh doanh và cảm thấy đội nhóm của mình đang rời rạc, hãy dừng lại một chút.
Không phải để sửa họ. Mà để nhìn lại mình.
Bạn có đang mệt không. Có đang gồng không. Có đang lắng nghe đủ không.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh không đến từ việc bạn làm nhiều hơn. Nó đến từ việc bạn sống thật hơn.
Và khi người lãnh đạo sống thật, đội nhóm sẽ tự tìm được cách gắn kết với nhau.
Đó không phải là kỹ thuật. Đó là nội lực.
Và nội lực đó, bạn hoàn toàn có thể xây dựng được, nếu bạn cho mình đủ thời gian để quay về với chính mình.