Khi sự mệt mỏi trở thành phép thử của người đứng đầu

Sau bài viết trước về hành trình xây dựng đội nhóm bền vững từ gốc của Phạm Đức Thiện, tôi nhận được một câu hỏi.

Thiện lấy đâu ra năng lượng để đi đường dài như vậy.

Tôi nhớ một buổi tối sau lớp học. Mọi người đã về gần hết. Thiện ngồi lại. Không còn vẻ sôi nổi lúc hoạt động nhóm. Chỉ còn sự im lặng rất thật.

Tôi hỏi.

“Em mệt không.”

Em cười nhẹ.

“Mệt chứ chị. Có hôm em không muốn nói thêm câu nào nữa.”

Tôi nhìn em kỹ hơn. Người ta thường nghĩ người dẫn đầu lúc nào cũng mạnh mẽ. Nhưng sự thật là ai cũng có những ngày cạn năng lượng.

“Vậy điều gì giữ em không bỏ cuộc.”

Thiện không trả lời ngay.

“Vì nếu em mệt mà buông, đội em sẽ buông theo.”

Câu nói đó không phải lý thuyết. Nó là áp lực thật.

Và tôi hiểu rằng xây dựng đội nhóm bền vững không bắt đầu từ chiến lược. Nó bắt đầu từ nội lực của người lãnh đạo.

Nội lực không sinh ra từ cảm hứng mà từ kỷ luật

Thiện kể tôi nghe về những ngày cao điểm.

Sáng đi vườn. Trưa xử lý đơn hàng. Tối học thêm về kỹ thuật hữu cơ. Cuối tuần tham gia cộng đồng doanh nhân.

“Có khi nào em muốn nghỉ hết không.” tôi hỏi.

“Có chứ. Nhưng nếu em nghỉ vì cảm xúc, em sẽ sống theo cảm xúc cả đời.”

Câu trả lời làm tôi nhớ đến những gì tôi thường chia sẻ trong Trang Nhã Coaching đội nhóm. Người lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực phải học cách tách mình khỏi cảm xúc nhất thời.

Marathon là nơi Thiện rèn điều đó.

Km thứ hai đau gối. Km mười lăm bắt đầu hoài nghi. Km ba mươi là cuộc chiến với chính mình.

Em nói.

“Em không thắng người khác. Em chỉ cố không thua chính mình.”

Đó chính là tinh thần xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe. Không ai có thể ép đội nhóm bền bỉ nếu bản thân mình bỏ cuộc giữa chừng.

Khi gia đình trở thành nền móng của lãnh đạo bền vững

Tôi từng hỏi Thiện một câu rất riêng.

“Nếu chỉ có một mình, em có đi xa đến vậy không.”

Em lắc đầu.

“Chắc không. Em có vợ, có con. Em nghĩ đến họ khi em yếu nhất.”

Có lần em kể, lúc chạy gần về đích, em tưởng như không thể bước thêm.

“Em nghĩ đến con em. Em không muốn sau này con hỏi vì sao ba bỏ cuộc.”

Tôi im lặng.

Với phụ nữ làm kinh doanh bền vững, câu chuyện này rất quen. Gia đình không phải là gánh nặng. Gia đình là động lực nội tại mạnh nhất.

Trong hành trình Trang Nhã Viking phát triển con người, tôi luôn thấy rõ điều đó. Người lãnh đạo càng có nền tảng gia đình vững, đội nhóm càng ổn định.

Bởi vì họ không lãnh đạo bằng sự thiếu thốn. Họ lãnh đạo bằng sự đủ đầy.

Thất bại và những lần tự nghi ngờ

Không phải lúc nào Thiện cũng tự tin.

Có những thử nghiệm kỹ thuật không thành công. Có những mùa vụ chưa đạt kỳ vọng. Có lúc tài chính căng thẳng.

Một lần em nói với tôi.

“Chị Nhã, em sợ mình đang quá lý tưởng.”

Tôi hỏi lại.

“Em sợ điều gì nhất.”

“Em sợ mình làm đúng mà không ai theo.”

Đó là nỗi sợ rất thật của người muốn thay đổi nhận thức.

Tôi nói với em.

“Muốn gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả, em phải chấp nhận đi trước một đoạn. Người ta không theo vì em nói hay. Người ta theo vì em bền.”

Em gật đầu.

Sự thay đổi không đến từ việc thuyết phục bằng lời. Nó đến từ việc chứng minh bằng hành động lặp lại mỗi ngày.

Từ cá nhân đến hệ thống đội nhóm

Điều tôi quan sát rõ nhất ở Thiện là sự nhất quán.

Em học để làm. Làm để có kết quả. Có kết quả mới chia sẻ.

Đó không chỉ là triết lý cá nhân. Đó là nền móng để xây dựng đội nhóm bền vững.

Khi người lãnh đạo liên tục nâng cấp bản thân, đội nhóm buộc phải nâng theo. Khi người đứng đầu sống kỷ luật, tổ chức sẽ dần hình thành văn hóa kỷ luật.

Thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp không phải chỉ lắng nghe họ nói. Mà phải hiểu họ nhìn vào mình mỗi ngày.

Thiện hiểu điều đó.

Trong các buổi họp nhóm, em thường nói rất ít. Nhưng khi cam kết điều gì, em làm đến cùng.

Đội của em không đông. Nhưng bền.

Và tôi nhận ra, xây dựng đội nhóm bền vững không phải mở rộng thật nhanh. Mà là giữ được chất lượng trong từng mối quan hệ.

Bài học cho người đang xây doanh nghiệp

Nếu bạn đã đọc Bài 1 về hành trình xây dựng đội nhóm bền vững từ gốc của Thiện, bạn sẽ thấy một điểm chung.

Mọi thứ bắt đầu từ một người.

Ở bài này, tôi muốn nhấn mạnh sâu hơn.

Xây dựng đội nhóm bền vững không phải kỹ năng quản trị thuần túy. Đó là quá trình rèn nội lực.

Bạn không thể yêu cầu đội nhóm kỷ luật nếu bạn sống tùy hứng.

Bạn không thể yêu cầu đội nhóm trung thực nếu bạn dễ dãi với chính mình.

Bạn không thể nói về phát triển kinh doanh bền vững nếu quyết định của bạn chỉ dựa trên lợi nhuận ngắn hạn.

Phạm Đức Thiện không hoàn hảo. Em từng mệt. Từng nghi ngờ. Từng muốn buông.

Nhưng mỗi lần như vậy, em chọn quay lại với giá trị cốt lõi.

Đó chính là lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực.

Và đó cũng là con đường mà tôi tin mọi doanh nhân nên đi.

Nếu bạn muốn đội nhóm của mình mạnh, hãy bắt đầu từ câu hỏi rất thẳng.

Hôm nay bạn đã làm gương điều gì.

Bởi vì xây dựng đội nhóm bền vững luôn bắt đầu từ người không cho phép mình bỏ cuộc trước.

Bài tiếp theo tôi sẽ chia sẻ sâu hơn về cách những giá trị này lan tỏa từ một cá nhân thành cộng đồng, và vì sao sự thay đổi thật sự chỉ bền khi nó được gắn vào văn hóa.

Hành trình vẫn đang tiếp tục.