Có một giai đoạn trong đời làm CEO, tôi tưởng rằng mình đã đủ vững.
Hai mươi năm trong ngành may mặc xuất khẩu. Làm việc với ba thế hệ gia đình Andersen. Điều hành nhà máy sản xuất cho thị trường Đức, Mỹ, Nhật. Xây dựng đội ngũ hàng trăm con người. Tôi nghĩ mình hiểu khá rõ về quản trị, về nhân sự, về phát triển bền vững.
Nhưng rồi tôi nhận ra một điều rất thật.
Giới hạn lớn nhất của doanh nghiệp… không nằm ở thị trường.
Không nằm ở khách hàng.
Không nằm ở nhân sự.
Nó nằm ở tư duy lãnh đạo của chính tôi.
Và Eagle Camp của thầy Phạm Thành Long là nơi tôi buộc phải nhìn thẳng vào điều đó.
Trang Nhã hoàn thành khóa học Eagle
1. Nỗi cô đơn của người đứng đầu và bài học về Environment
Làm chủ rất cô đơn.
Nhân viên nhìn tôi thấy sự quyết đoán.
Đối tác nhìn tôi thấy sự chuyên nghiệp.
Gia đình nhìn tôi thấy sự mạnh mẽ.
Nhưng có những đêm, tôi tự hỏi:
Nếu mình sai thì sao?
Nếu mình quyết định nhầm thì sao?
Nếu mình mệt mà vẫn phải gồng thì sao?
Người đứng đầu không dễ chia sẻ áp lực. Không thể than với nhân viên. Không thể làm gia đình lo lắng. Cảm giác đó rất thật.
Eagle Camp cho tôi một trải nghiệm đặc biệt: Environment.
Không phải kiến thức marketing.
Không phải kỹ thuật bán hàng.
Mà là môi trường của những người cùng đẳng cấp trách nhiệm.
Đó chính là Peer Coaching – khai vấn đồng đẳng.
Khi tôi thấy những chủ doanh nghiệp khác dám đặt mục tiêu lớn hơn, dám chạy marathon, dám bước ra khỏi vùng an toàn, tôi hiểu một điều:
Niềm tin của con người thay đổi khi họ thay đổi môi trường.
Trong điều hành nhân sự, tôi bắt đầu áp dụng tư duy này vào Viking.
Muốn đội ngũ lớn lên, không thể chỉ đào tạo.
Phải tạo Environment.
Tôi bắt đầu xây dựng những workshop nội bộ để các trưởng bộ phận chia sẻ thẳng thắn.
Tạo không gian để họ thách thức nhau.
Cho họ thấy người bên cạnh làm được điều tưởng như không thể.
Khi Environment thay đổi, năng lực tập thể thay đổi.
2. Người thầy Phạm Thành Long “gai góc” và cú đập vào cái Tôi của tôi
Trong nghề Khai vấn Lãnh đạo, tôi biết rõ một khái niệm: Ego.
Nhưng biết không có nghĩa là đã vượt qua.
Khi doanh nghiệp đạt một ngưỡng ổn định, người sáng lập rất dễ rơi vào “bẫy năng lực”.
Tôi từng như vậy.
Tôi tin vào kinh nghiệm của mình.
Tin vào trực giác của mình.
Tin vào cách làm cũ đã giúp mình thành công.
Và rồi Eagle Camp đặt tôi vào những tình huống khiến tôi phải tự hỏi:
Mình có đang ôm việc quá nhiều không?
Mình có đang không trao quyền đủ cho đội ngũ không?
Mình có đang sợ mất kiểm soát?
Thầy Long là một “Unreasonable Mentor”.
Ông không vuốt ve.
Ông không làm cho bạn thấy dễ chịu.
Ông đặt tiêu chuẩn cao đến mức khiến bạn thấy sợ.
Trong khai vấn, đó là kỹ thuật Challenging.
Bị thách thức đến tận cùng, bạn không còn chỗ để trốn.
Tôi nhận ra: nếu tôi không dám buông cái Tôi, tôi sẽ mãi là nút thắt cổ chai của công ty.
Và đó là khoảnh khắc tôi quyết định xây dựng công ty làm việc không cần tôi.
3. Phá vỡ niềm tin giới hạn: Dám không ôm việc
Trước đây, tôi nghĩ mình phải biết hết.
Phải kiểm soát hết.
Phải có mặt ở mọi quyết định quan trọng.
Nhưng đó là một niềm tin giới hạn.
Niềm tin rằng: nếu mình lùi lại, mọi thứ sẽ rối.
Eagle Camp khiến tôi hiểu một điều:
Phá vỡ niềm tin giới hạn không chỉ là dám nghĩ lớn.
Mà là dám lùi lại đúng lúc.
Tôi bắt đầu tái cấu trúc lại hệ thống quản trị.
Rõ vai trò.
Rõ trách nhiệm.
Rõ quyền hạn.
Trao quyền không phải là buông bỏ.
Trao quyền là thiết kế hệ thống để người khác phát triển.
Tôi xây dựng lớp kế thừa.
Huấn luyện trưởng chuyền, trưởng bộ phận ra quyết định.
Khuyến khích họ đặt câu hỏi ngược lại cho tôi.
Và khi tôi lùi lại một bước, tôi thấy tổ chức lớn lên một bước.
4. Tái định nghĩa thành công: Bánh xe cuộc đời và phát triển bền vững
Có một giai đoạn, tôi làm việc gần như không có ranh giới.
Công việc và gia đình chồng lấn.
Sức khỏe bị đẩy xuống ưu tiên thứ yếu.
Eagle Camp nhắc tôi về Bánh xe cuộc đời:
Sức khỏe – Mối quan hệ – Cảm xúc – Tiền bạc – Thời gian.
Thầy Long nói về “Kinh doanh là phong cách sống”.
Tôi giật mình.
Lãnh đạo mà không có sức khỏe thì không thể bền.
Gia đình mà rạn nứt thì doanh nghiệp cũng không thể yên.
Tôi bắt đầu quay lại với chạy bộ, thiền, bơi lội.
Dành thời gian chất lượng hơn cho con.
Thiết kế lại lịch làm việc để có khoảng trống cho tư duy chiến lược.
Dưới góc nhìn quản trị, đây chính là Sustainability – phát triển bền vững.
Một công ty muốn bền, người lãnh đạo phải bền trước.
5. Kỹ năng đặt câu hỏi: Đỉnh cao của Empowerment
Là một Leadership Coach, tôi đặc biệt quan sát kỹ năng Powerful Questioning của thầy Long.
Khi học viên hỏi: “Em phải làm gì?”
Ông không trả lời ngay.
Ông hỏi lại:
“Tại sao bạn muốn điều đó?”
“Điều gì đang ngăn cản bạn?”
“Nếu không làm thì cái giá là gì?”
Đó là Empowerment.
Lãnh đạo giỏi không phải là người có mọi câu trả lời.
Lãnh đạo giỏi là người có câu hỏi đúng.
Tôi áp dụng điều này vào quản trị nhân sự tại Viking.
Thay vì đưa giải pháp sẵn, tôi hỏi:
Em nghĩ phương án nào tốt nhất?
Nếu là giám đốc, em sẽ quyết thế nào?
Điều gì khiến em còn do dự?
Ban đầu họ lúng túng.
Sau đó họ bắt đầu suy nghĩ sâu hơn.
Và rồi họ trưởng thành.
Đội ngũ chỉ lớn lên khi họ được quyền tư duy.
6. Từ doanh nghiệp phụ thuộc người sáng lập đến tổ chức có hệ thống
Một trong những thay đổi lớn nhất tôi nhận ra sau Eagle Camp là:
Doanh nghiệp không thể phụ thuộc mãi vào năng lượng của một người.
Nếu công ty chỉ chạy khi tôi có mặt, đó không phải là hệ thống.
Đó là sự lệ thuộc.
Tôi bắt đầu tập trung mạnh vào:
Chuẩn hóa quy trình.
Thiết kế hệ thống đào tạo nội bộ.
Xây dựng văn hóa phản hồi thẳng thắn.
Tạo không gian để đội nhóm học cách chịu trách nhiệm.
Công ty làm việc không cần tôi không có nghĩa là tôi rời đi.
Mà là công ty vận hành tốt kể cả khi tôi không ở đó.
Đó là dấu hiệu của một tổ chức trưởng thành.
7. Góc nhìn chuyên nghiệp về nhân sự sau Eagle Camp của thầy Phạm Thành Long
Dưới góc nhìn quản trị và khai vấn lãnh đạo, tôi nhìn Eagle Camp như một Case Study đặc biệt.
Nó giải quyết:
Nỗi cô đơn của người đứng đầu.
Cái Tôi của người sáng lập.
Niềm tin giới hạn trong tư duy lãnh đạo.
Sự mất cân bằng trong Bánh xe cuộc đời.
Thiếu kỹ năng Empowerment trong quản trị nhân sự.
Nhưng điều quan trọng nhất tôi học được là:
Khi người đứng đầu thay đổi, cả doanh nghiệp sẽ thay đổi.
Tôi không trở thành một người khác sau Eagle Camp.
Tôi chỉ trở thành phiên bản có cam kết cao hơn với sự trưởng thành của chính mình.
Tôi bớt ôm việc.
Tôi bớt phản ứng cảm xúc.
Tôi bớt cần chứng minh mình đúng.
Tôi tập trung hơn vào việc phát triển con người.
Và khi con người phát triển, đội nhóm bền vững hơn.
Khi đội nhóm bền vững, kinh doanh tự nhiên ổn định hơn.
Lời kết của tôi về Phạm Thành Long
Phạm Thành Long có thể gây tranh cãi nếu chỉ nhìn bề ngoài. Nhưng dưới góc nhìn của một CEO và một Leadership Coach, tôi nhìn thấy một điều rõ ràng:
Giới hạn không nằm ở thị trường.
Giới hạn không nằm ở nhân sự.
Giới hạn nằm ở tư duy lãnh đạo của người đứng đầu.
Eagle Camp không cho tôi phép màu.
Nó cho tôi một Environment để soi lại mình.
Một Unreasonable Mentor để thách thức cái Tôi.
Một hệ giá trị về Bánh xe cuộc đời và Sustainability.
Một cách đặt Powerful Questioning để Empowerment đội ngũ.
Và từ đó, tôi bắt đầu hành trình xây dựng một công ty làm việc không cần tôi.
Không phải để rút lui.
Mà để đội nhóm lớn lên.
Để lớp kế thừa hình thành.
Để doanh nghiệp phát triển bền vững.
Bởi vì cuối cùng, thành công của một người lãnh đạo không phải là mình giỏi đến đâu.
Mà là khi mình vắng mặt, tổ chức vẫn vững vàng.