Khi khát khao bắt đầu từ điều rất nhỏ
Có một lần tôi hỏi Kiên.
“Vì sao em chọn ngành này?”
Em cười. Hiền. Không phòng thủ.
“Em chỉ muốn mọi người ngủ ngon hơn chị ạ.”
Nghe qua tưởng đơn giản. Nhưng càng làm doanh nghiệp lâu năm, tôi càng hiểu, những khát khao giản dị thường là nền móng bền nhất cho phát triển kinh doanh bền vững.
Kiên không nói về doanh thu triệu đô. Không nói về mở rộng chuỗi. Em nói về giấc ngủ. Về một gia đình trẻ ở Lào có thể nằm xuống sau một ngày làm việc mà không đau lưng. Về một người mẹ ngủ sâu để sáng mai đủ sức chăm con.
Tôi nhìn em và thấy một điều quen thuộc. Những doanh nhân thật sự đi đường dài thường bắt đầu bằng câu hỏi: mình đang phục vụ ai.
Đó cũng là điều tôi luôn chia sẻ trong các chương trình Trang Nhã Coaching đội nhóm. Muốn xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe hay giá trị sống, trước tiên người lãnh đạo phải rõ mình đang phụng sự điều gì.
Những ngày chông chênh nơi đất khách
Khởi nghiệp ở Việt Nam đã khó. Ở Lào còn nhiều thách thức hơn.
Thị trường nhỏ. Văn hóa khác. Niềm tin không đến nhanh.
Có giai đoạn Kiên gọi cho tôi khá muộn.
“Chị ơi, em đang tự hỏi mình có đang cố quá không.”
Tôi hỏi lại.
“Em sợ điều gì?”
Em im lặng một lúc rồi nói.
“Em sợ mình không đủ lớn để làm việc này ở nước ngoài.”
Đó không phải nỗi sợ về tiền. Đó là nỗi sợ về chính mình.
Tôi từng thấy rất nhiều phụ nữ làm kinh doanh bền vững đi qua giai đoạn này. Bề ngoài mạnh mẽ. Bên trong hoài nghi.
Kiên cũng vậy. Không hoàn hảo. Có những ngày mệt. Có những tháng doanh số chậm. Có những quyết định sai về nhập hàng. Có những bài học trả giá bằng tiền mặt.
Nhưng em không chọn quay về.
Em chọn học thêm.
Nhân vật phản diện mang tên giới hạn nội tâm
Người ta thường đổ lỗi cho thị trường. Cho kinh tế. Cho cạnh tranh.
Nhưng nếu quan sát đủ sâu, nhân vật phản diện lớn nhất của doanh nhân luôn là giới hạn nội tâm.
Kiên từng nói.
“Em thấy mình nhỏ bé khi đứng giữa những người đã làm lâu năm ở đây.”
Tôi hỏi.
“Nhỏ bé vì em ít vốn hay vì em chưa tin mình?”
Em cười. Không trả lời. Nhưng tôi biết em hiểu.
Hành trình phát triển bản thân bắt đầu khi ta nhận ra vấn đề không nằm hoàn toàn ở bên ngoài.
Trong quá trình Trang Nhã Viking phát triển con người tại doanh nghiệp của mình, tôi học được một điều. Đội nhóm chỉ lớn bằng trần nhận thức của người lãnh đạo.
Kiên bắt đầu đọc nhiều hơn. Học về quản trị. Học về hành vi khách hàng. Học cả về thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp dù lúc đó đội nhóm của em còn rất nhỏ.
Đó là những thói quen tốt để phát triển bản thân mà không ai ép buộc.
Khi bí quyết không phải là marketing mà là lắng nghe
Tôi từng nghĩ Kiên sẽ hỏi tôi về chiến lược quảng cáo.
Nhưng em hỏi một câu khác.
“Chị nghĩ người Lào quan tâm điều gì nhất khi chọn sản phẩm này?”
Câu hỏi đó cho tôi biết em đã trưởng thành.
Thay vì tập trung vào bán, em tập trung vào hiểu.
Em đi gặp khách hàng. Ngồi nghe họ kể về khí hậu nóng ẩm. Về việc trẻ nhỏ hay đổ mồ hôi ban đêm. Về thói quen sử dụng sản phẩm khác với người Việt.
Sản phẩm được điều chỉnh. Dịch vụ được cải tiến. Chính sách bảo hành rõ ràng hơn.
Đó không phải chiến lược ồn ào. Đó là xây nền.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả cũng vậy. Không bắt đầu bằng khẩu hiệu. Bắt đầu bằng lắng nghe.
Đội nhóm đầu tiên và những va chạm thật
Khi có những nhân sự đầu tiên, Kiên gọi cho tôi.
“Chị ơi, em thấy quản lý con người khó hơn bán hàng nhiều.”
Tôi cười.
“Vì con người không có công thức cố định.”
Có nhân viên vào rồi nghỉ. Có người không quen áp lực. Có người giỏi chuyên môn nhưng thiếu kỷ luật.
Kiên từng bực. Từng thất vọng. Từng tự hỏi mình có phù hợp làm lãnh đạo.
Nhưng em không chọn quản lý bằng sợ hãi.
Em nói.
“Em muốn họ hiểu vì sao mình làm việc này, chứ không chỉ làm vì lương.”
Đó là khoảnh khắc tôi thấy Kiên bước sang một tầng khác của phát triển kinh doanh bền vững.
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải mềm yếu. Nó đòi hỏi người đứng đầu phải vững bên trong.
Kết quả không chỉ nằm ở doanh thu
Sau vài năm, thị trường ổn định hơn. Doanh thu tăng dần. Khách hàng giới thiệu thêm khách mới.
Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất không phải con số.
Kiên của hôm nay bình tĩnh hơn Kiên của ngày đầu.
Khi có sự cố, em không hoảng. Khi doanh số chậm, em không tự trách quá mức. Khi nhân sự sai, em chọn đối thoại.
Đó là dẫn chứng phát triển bản thân rõ ràng nhất.
Phát triển kinh doanh bền vững không phải một cú nhảy vọt. Nó là quá trình người lãnh đạo trưởng thành dần qua từng quyết định nhỏ.
Bài học cho người đang chênh vênh
Nếu bạn đang đọc bài này và cảm thấy mình chưa đủ giỏi, tôi muốn bạn nhớ một điều.
Kiên cũng từng như vậy.
Em từng sợ. Từng nghi ngờ. Từng mắc sai lầm.
Nhưng em không dừng lại.
Phát triển bản thân không phải trở thành người khác. Là trở thành phiên bản có trách nhiệm hơn với khát khao của mình.
Trong kinh doanh cũng vậy. Muốn xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe, muốn đi đường dài, bạn phải bắt đầu từ bên trong.
Kiên Lào không phải câu chuyện cổ tích. Đó là câu chuyện của một người trẻ dám lớn lên cùng doanh nghiệp của mình.
Và tôi tin rằng hành trình ấy mới chỉ bắt đầu.
Bài viết tiếp theo, tôi sẽ chia sẻ sâu hơn về cách Kiên xây dựng niềm tin khách hàng nơi đất khách và điều đó liên quan thế nào đến chiến lược phát triển kinh doanh bền vững từ gốc là con người.