Khi niềm tin là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp
Tôi nhớ một buổi tối Kiên gọi cho tôi.
Giọng em trầm hơn mọi khi.
“Chị ơi, khách yêu cầu đổi trả dù lỗi không hoàn toàn thuộc về bên em. Em nên xử lý thế nào?”
Tôi hỏi lại.
“Nếu em giữ đúng hợp đồng, em được gì?”
Em nói.
“Em không mất tiền.”
“Còn nếu em chọn giữ niềm tin?”
Em im lặng vài giây.
“Em mất một ít tiền. Nhưng có thể giữ được khách.”
Đó là khoảnh khắc tôi biết Kiên đang bước sang một tầng mới của phát triển kinh doanh bền vững.
Ở thị trường Lào, nơi cộng đồng không quá lớn, một lời giới thiệu có giá trị hơn nhiều chiến dịch quảng cáo. Kiên hiểu điều đó dần dần, không phải qua sách vở, mà qua va chạm thật.
Trong hành trình phát triển bản thân của người lãnh đạo, có những quyết định nhìn qua tưởng nhỏ, nhưng lại định hình văn hóa doanh nghiệp nhiều năm sau.
Những sai lầm đầu tiên và cái giá của sự nóng vội
Kiên không phải người hoàn hảo.
Có giai đoạn em nhập hàng quá nhiều vì tin vào dự báo tăng trưởng. Thị trường chậm lại. Hàng tồn kho cao. Dòng tiền căng.
Em nói với tôi.
“Em đã quá tin vào cảm xúc của mình.”
Tôi cười.
“Không sao. Vấn đề là em học được gì.”
Phát triển kinh doanh bền vững không phải không sai. Là sai nhưng không lặp lại cùng một cách.
Kiên bắt đầu thay đổi quy trình. Thay đổi cách dự báo. Tham khảo ý kiến đội nhóm nhiều hơn thay vì quyết một mình.
Đó là lúc em bắt đầu hiểu thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp không phải là nghe cho có, mà là cho họ tham gia vào quyết định.
Những thói quen tốt để phát triển bản thân được hình thành từ đó. Ghi chép lại sai lầm. Phân tích nguyên nhân. Đặt câu hỏi trước khi ký đơn hàng lớn.
Khi khách hàng trở thành người thầy
Có một gia đình trẻ ở Viêng Chăn từng phản hồi khá gay gắt về sản phẩm.
Kiên kể với tôi.
“Lúc đầu em thấy tự ái lắm chị.”
Tôi hỏi.
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó em ngồi nghe hết. Không cãi. Không giải thích nhiều.”
Chính cuộc trò chuyện đó giúp Kiên điều chỉnh một chi tiết nhỏ trong sản phẩm mà trước đó em chưa từng để ý.
Khách hàng quay lại. Không chỉ mua tiếp, họ còn giới thiệu thêm người quen.
Gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả bắt đầu từ cách người lãnh đạo đối xử với khách hàng. Nếu người đứng đầu phòng thủ, đội nhóm cũng sẽ phòng thủ.
Nếu người đứng đầu học hỏi, đội nhóm sẽ học theo.
Đây là một trong những dẫn chứng phát triển bản thân rõ nhất mà tôi quan sát ở Kiên. Em không còn xem phản hồi tiêu cực là tấn công cá nhân. Em xem đó là dữ liệu.
Đội nhóm nhỏ nhưng không nhỏ về giá trị
Khi doanh nghiệp bắt đầu ổn định, Kiên tuyển thêm nhân sự.
Em từng chia sẻ.
“Em sợ nhất là tạo áp lực quá lớn khiến mọi người kiệt sức.”
Câu nói đó làm tôi nhớ đến nhiều phụ nữ làm kinh doanh bền vững mà tôi từng đồng hành. Họ không muốn thành công bằng cách đánh đổi sức khỏe của đội nhóm.
Kiên xây dựng lịch làm việc rõ ràng. Không khuyến khích tăng ca triền miên. Đặt mục tiêu doanh số nhưng luôn hỏi nhân viên về khả năng thực tế.
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải là mềm yếu. Nó đòi hỏi sự tỉnh táo để cân bằng giữa lợi nhuận và con người.
Trong các chương trình Trang Nhã Coaching đội nhóm, tôi thường nhấn mạnh rằng văn hóa doanh nghiệp không được viết trên tường, mà được thể hiện qua cách xử lý khủng hoảng.
Kiên đã có những lần xử lý khủng hoảng chưa hoàn hảo. Có lúc nóng. Có lúc quyết định vội.
Nhưng em luôn quay lại xin lỗi khi cần. Điều đó tạo ra sự tin tưởng sâu hơn bất kỳ bài diễn thuyết nào.
Khi phát triển bản thân song hành cùng phát triển doanh nghiệp
Có một buổi sáng tôi nhận được tin nhắn từ Kiên.
“Chị ơi, dạo này em đọc nhiều về quản trị cảm xúc. Em nhận ra nhiều vấn đề không nằm ở thị trường mà nằm ở cách em phản ứng.”
Tôi mỉm cười.
Hành trình phát triển bản thân của doanh nhân luôn song hành với hành trình phát triển kinh doanh bền vững.
Kiên bắt đầu dành thời gian cho việc học đều đặn. Không phải học để khoe bằng cấp, mà để hiểu mình hơn. Em tập thói quen viết lại mục tiêu mỗi quý. Tự đánh giá năng lực lãnh đạo. Nhận phản hồi từ đội nhóm.
Trang Nhã Viking phát triển con người trong tổ chức cũng bắt đầu từ những việc như vậy. Không ồn ào. Không khẩu hiệu lớn. Nhưng bền.
Kết quả của sự kiên trì
Sau vài năm, thương hiệu của Kiên tại Lào dần có chỗ đứng. Không bùng nổ. Không tăng trưởng nóng. Nhưng ổn định.
Khách hàng quay lại. Giới thiệu thêm người thân. Đội nhóm gắn bó lâu hơn.
Kiên nói với tôi một câu khiến tôi nhớ mãi.
“Em không muốn lớn nhanh. Em muốn lớn chắc.”
Phát triển kinh doanh bền vững chính là như vậy.
Không chạy theo mọi cơ hội. Không đánh đổi uy tín để lấy lợi nhuận ngắn hạn. Không xây dựng đội nhóm bằng áp lực sợ hãi.
Dành cho người đang xây nền móng
Nếu bạn đang ở giai đoạn xây nền móng, đừng sốt ruột.
Kiên cũng từng muốn mọi thứ nhanh hơn.
Nhưng chính sự chậm rãi có chủ đích đã giúp em hiểu sâu thị trường, hiểu đội nhóm và hiểu chính mình.
Phát triển bản thân không phải hành trình một lần. Đó là quá trình liên tục điều chỉnh nhận thức và hành vi.
Ở Bài 1, tôi đã chia sẻ về khát khao ban đầu của Kiên và cách em vượt qua giới hạn nội tâm. Trong bài viết tiếp theo, tôi sẽ kể sâu hơn về cách Kiên xây dựng văn hóa đội nhóm tại Lào và điều đó tác động thế nào đến chiến lược phát triển kinh doanh bền vững từ gốc là con người.
Bởi vì cuối cùng, doanh nghiệp không đứng vững nhờ sản phẩm tốt nhất. Nó đứng vững nhờ con người trưởng thành nhất.