Sự thay đổi bắt đầu từ một ước mơ rất hiền đến đội nhóm kinh doanh
Tôi gặp Thu Trúc trong lớp học của thầy Phạm Thành Long. Giữa hàng trăm học viên doanh nhân, chị không phải người nói nhiều nhất. Nhưng mỗi lần chị chia sẻ về trẻ nhỏ, ánh mắt chị sáng lên. Không phải kiểu say mê nhất thời. Đó là thứ tình yêu nghề được ủ rất lâu, rất sâu.
Chị nói về Montessori như nói về một sứ mệnh. Một phương pháp giáo dục sớm cho trẻ từ 0 đến 6 tuổi, nơi đứa trẻ được tôn trọng như một con người độc lập. Nơi người lớn học cách quan sát thay vì áp đặt. Nơi môi trường được chuẩn bị kỹ lưỡng để trẻ tự do phát triển nội lực.
Tôi ngồi nghe và nghĩ đến bé Út nhà mình. Sáu năm trước, khi dịch Covid kéo dài gần hai năm, con gần như chỉ ở nhà. Tôi lo lắng. Sợ con thiếu tương tác. Sợ con mất tự tin. Sợ con thu mình. Chính trong giai đoạn đó, tôi bắt đầu tìm hiểu Montessori. Không phải vì xu hướng. Vì tôi cần một cách tiếp cận nhân văn để đồng hành cùng con.
Ước mơ của Thu Trúc rất đơn giản. Chị muốn trẻ em Việt Nam được lớn lên trong môi trường tôn trọng, được khơi mở tiềm năng tự nhiên, được tự tin và vui vẻ từ bên trong. Nhưng để biến ước mơ đó thành hiện thực, con đường không hề bằng phẳng.
Khi lý tưởng va chạm với thực tế kinh doanh
Làm giáo dục là một chuyện. Làm giáo dục mà vẫn phải vận hành một doanh nghiệp lại là chuyện khác. Thu Trúc không chỉ là người yêu trẻ. Chị còn là một doanh nhân. Chị phải lo đội ngũ giáo viên. Lo chi phí mặt bằng. Lo phụ huynh chưa hiểu đúng về phương pháp. Lo thị trường cạnh tranh.
Montessori không phải là dạy trẻ đọc sớm hay tính nhanh. Montessori đòi hỏi sự kiên nhẫn. Đòi hỏi người lớn phải thay đổi trước. Và điều đó chính là rào cản lớn nhất. Phụ huynh nhiều khi muốn kết quả nhanh. Muốn con nổi trội tức thì. Trong khi phương pháp này cần thời gian để gieo hạt.
Tôi thấy ở chị hình ảnh của rất nhiều phụ nữ làm kinh doanh bền vững. Họ có chuyên môn. Có tâm huyết. Nhưng phải vật lộn giữa giá trị dài hạn và áp lực doanh thu ngắn hạn. Nếu không có nội lực vững, rất dễ thỏa hiệp.
Trong kinh doanh cũng vậy. Khi xây dựng đội nhóm kinh doanh hiệu quả, người lãnh đạo phải chọn. Chọn giữa việc ép nhân sự chạy số bằng áp lực hay phát triển con người từ gốc. Trang Nhã Viking phát triển con người luôn bắt đầu từ câu hỏi này. Bạn muốn tăng trưởng nhanh hay tăng trưởng bền.
Nhân vật phản diện không phải con người mà là niềm tin cũ
Khi trò chuyện sâu hơn, tôi nhận ra nhân vật phản diện trong câu chuyện của Thu Trúc không phải là đối thủ. Không phải là thị trường. Mà là những niềm tin cũ về giáo dục.
Niềm tin rằng trẻ phải nghe lời tuyệt đối. Niềm tin rằng người lớn luôn đúng. Niềm tin rằng kỷ luật đồng nghĩa với kiểm soát. Những niềm tin đó len lỏi trong từng gia đình, từng lớp học.
Chị chọn đi con đường khó. Giải thích lại cho phụ huynh về tự do trong khuôn khổ. Về môi trường chuẩn bị. Về vai trò quan sát của người lớn. Có lúc chị mệt. Có lúc chị tự hỏi liệu mình có đang đi quá chậm trong một thị trường quá vội vàng.
Tôi nhìn lại chính mình. Trong doanh nghiệp, khi nói về thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp, tôi cũng gặp những phản kháng tương tự. Có người cho rằng lãnh đạo phải mạnh tay. Có người tin rằng nhân sự chỉ làm khi bị ép. Nhưng nếu chúng ta không thay đổi niềm tin cũ, đội nhóm sẽ mãi vận hành bằng sợ hãi.
Bí kíp không nằm ở phương pháp mà ở cách nhìn con người
Montessori không phải là bộ giáo cụ đẹp. Không phải là lớp học sang trọng. Bí kíp của Thu Trúc nằm ở cách chị nhìn một đứa trẻ. Nhìn như một con người trọn vẹn, có nhịp phát triển riêng, có khả năng tự học nếu môi trường đủ tốt.
Khi bé Út nhà tôi bắt đầu được áp dụng những nguyên tắc Montessori tại nhà, tôi thấy sự thay đổi rất rõ. Con tự tin hơn. Chủ động hơn. Không còn phụ thuộc vào việc người lớn phải nhắc nhở từng việc nhỏ. Sau hai năm gần như chỉ quanh quẩn trong nhà vì dịch, con vẫn giữ được sự vui vẻ. Con biết tự lựa chọn hoạt động. Biết chịu trách nhiệm với lựa chọn đó.
Tôi nhận ra điều này giống hệt khi xây đội nhóm kinh doanh. Nếu môi trường đủ an toàn, đủ rõ ràng, nhân sự sẽ tự phát triển. Trang Nhã Coaching đội nhóm luôn nhấn mạnh việc thiết kế môi trường làm việc thay vì chỉ đào tạo kỹ năng rời rạc. Bởi vì con người phát triển tốt nhất khi họ được tin tưởng.
Những thử thách tiếp tục xuất hiện
Không có hành trình nào chỉ toàn màu hồng. Thu Trúc phải đào tạo giáo viên liên tục. Không phải ai học Montessori cũng thực sự sống với triết lý đó. Có giáo viên giỏi chuyên môn nhưng thiếu kiên nhẫn. Có người yêu trẻ nhưng thiếu kỷ luật.
Chị chia sẻ với tôi rằng thách thức lớn nhất là giữ được văn hóa trong đội ngũ. Một môi trường giáo dục sớm chỉ thực sự đúng nghĩa khi từng người lớn trong đó hiểu mình đang làm gì và vì sao làm điều đó.
Tôi mỉm cười. Trong doanh nghiệp cũng vậy. Xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe hay giá trị gia đình là bài toán khó. Nếu lãnh đạo không rõ ràng về triết lý, đội ngũ sẽ rơi vào mâu thuẫn. Khi tôi làm việc với các chủ doanh nghiệp qua Trang Nhã Coaching, tôi luôn bắt đầu bằng việc làm rõ hệ giá trị cốt lõi. Vì nếu không thống nhất từ gốc, mọi chiến lược đều dễ vỡ.
Kết quả không chỉ là một ngôi trường mà là những đứa trẻ tự tin
Sau nhiều năm kiên trì, điều tôi nhìn thấy ở Thu Trúc không phải là số lượng lớp học. Không phải là doanh thu tăng bao nhiêu phần trăm. Mà là những đứa trẻ bước ra khỏi môi trường đó với sự tự tin tự nhiên.
Phụ huynh bắt đầu hiểu hơn. Họ thấy con mình không chỉ biết thêm kỹ năng mà biết tự quản lý bản thân. Biết tôn trọng người khác. Biết tập trung vào công việc đang làm. Đó là nền tảng của một con người trưởng thành.
Tôi tin rằng giáo dục sớm và phát triển doanh nghiệp có một điểm chung rất sâu. Đó là đều bắt đầu từ gắn kết con người. Khi một đứa trẻ được tôn trọng, nó lớn lên với nội lực mạnh. Khi một nhân sự được thấu hiểu, họ cống hiến với sự chủ động.
Trang Nhã Viking phát triển con người không chỉ trong nhà máy. Tôi luôn mang tư duy đó vào mọi hoạt động đào tạo. Vì doanh nghiệp bền vững không được xây bằng chiến lược ngắn hạn mà bằng những con người đủ trưởng thành.
Bài học cho doanh nhân đang tìm kiếm sự thay đổi
Lãnh đạo bằng sự tử tế và nội lực không phải khẩu hiệu. Đó là quá trình rèn luyện mỗi ngày. Nhìn một đứa trẻ với sự tôn trọng giúp tôi nhìn đội ngũ của mình khác đi. Nhìn đội ngũ với sự tin tưởng giúp tôi nhìn con cái với sự kiên nhẫn hơn.
Sự thay đổi mạnh mẽ nhất không phải là thay đổi ngành nghề. Không phải là thay đổi thị trường. Mà là thay đổi cách ta nhìn con người.
Thu Trúc chọn thay đổi từ gốc giáo dục. Tôi chọn thay đổi từ gốc đội nhóm kinh doanh. Nhưng điểm gặp nhau của chúng tôi là niềm tin rằng con người, khi được đặt vào môi trường đúng, sẽ tự phát triển.
Và nếu bạn đang đứng trước một ngưỡng cửa mới trong hành trình kinh doanh, hãy nhớ điều này. Mọi chiến lược đều có thể học. Mọi kỹ năng đều có thể đào tạo. Nhưng nếu thiếu gắn kết con người, thiếu thấu hiểu đội nhóm, thiếu nội lực bên trong, sự tăng trưởng sẽ chỉ là tạm thời.
Còn khi bạn bắt đầu từ con người, từ những giá trị rất căn bản, doanh nghiệp của bạn sẽ có nền móng đủ sâu để đi đường dài.
Đó là bài học tôi nhận được từ Thu Trúc. Và cũng là điều tôi đang kiên trì theo đuổi trong hành trình Trang Nhã Coaching đội nhóm và đồng hành cùng những doanh nhân muốn phát triển kinh doanh bền vững bằng sự tử tế và nội lực.