Khi bán hàng giỏi không còn đủ
Có một buổi sáng chúng tôi hẹn nhau chạy bộ từ rất sớm.
Thuý đến trễ năm phút. Vừa thở vừa cười. Em nói tối qua chốt đơn đến khuya quá.
Tôi nhìn Thuý và hỏi một câu rất thẳng. Em đang xây thương hiệu cá nhân hay chỉ đang bán hàng.
Thuý im lặng vài giây. Rồi nói nhỏ. Chắc em vẫn chỉ đang bán hàng thôi chị.
Mười năm kinh doanh online của Thuý bắt đầu từ nhu cầu phải sống được bằng chính mình. Sinh con. Áp lực tiền bạc. Không muốn phụ thuộc. Không muốn quay về con đường ổn định đã học.
Em chọn thị trường.
Không có ai dạy cách xây dựng đội nhóm kinh doanh bền vững. Không ai nói cho em hiểu thế nào là phát triển con người trong kinh doanh. Chỉ có một mục tiêu rất rõ. Bán được hàng.
Và Thuý đã làm được.
Livestream hai tiếng có thể ra vài nghìn đơn. Có ngày lên tới mười hai nghìn đơn. Nhìn con số đó, nhiều người nghĩ thành công đã nằm trong tay.
Nhưng tôi biết có điều gì đó chưa đúng.
Rào cản của người phụ nữ mạnh mẽ nhưng mệt mỏi
Có một lần sau buổi học, Thuý ngồi lại với tôi khá lâu.
Em nói. Em mệt lắm chị.
Tôi hỏi mệt vì doanh số giảm hay mệt vì điều gì khác.
Thuý cười. Doanh số vẫn cao. Nhưng em thấy mình đang chạy mà không biết đích ở đâu.
Đó là rào cản lớn nhất của rất nhiều phụ nữ làm kinh doanh bền vững nhưng chưa có chiến lược dài hạn. Họ giỏi bán hàng. Họ chăm chỉ. Họ kỷ luật. Nhưng họ chưa xây được hệ thống.
Thuý từng mở nhà hàng với số vốn lớn. Từng theo chồng vào Sài Gòn làm bất động sản. Từng trải qua đại dịch khiến mọi kế hoạch phải dừng lại.
Mỗi lần thay đổi là một lần bắt đầu lại.
Nhưng bắt đầu lại không có nghĩa là trưởng thành hơn nếu nhận thức không thay đổi.
Khi chúng tôi chạy những vòng cuối của buổi sáng hôm đó, Thuý thở dốc và nói. Em không muốn cứ chạy mãi như thế này trong kinh doanh nữa.
Câu nói đó rất thật.
Nhân vật phản diện mang tên doanh số và nền tảng
Trong giai đoạn hoàng kim của livestream, Thuý là đầu mối áo phao mùa đông lớn. Bán lẻ. Bán buôn. Đơn dồn dập.
Nhưng em phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng.
Tôi hỏi em. Nếu ngày mai sàn thay đổi thuật toán thì sao.
Thuý im lặng.
Nhân vật phản diện trong câu chuyện của Thuý không phải người cụ thể. Nó là sự phụ thuộc. Là tư duy ngắn hạn. Là cuộc chiến giá rẻ không hồi kết.
Khi chi phí tăng. Khi cạnh tranh dày đặc. Biên lợi nhuận mỏng dần.
Thuý bắt đầu thấy mình đang xây nhà trên đất của người khác.
Đó cũng là lúc tôi nói với em về gắn kết đội nhóm kinh doanh hiệu quả và về việc người lãnh đạo phải học cách thấu hiểu đội nhóm trong doanh nghiệp của mình.
Nếu chỉ có doanh số mà không có nội lực, đội nhóm sẽ rạn nứt rất nhanh khi thị trường thay đổi.
Bí kíp nằm ở việc dừng lại để học
Năm 2024, Thuý quyết định đi học nghiêm túc.
Em tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu. Lần đầu tiên em nói với tôi. Em nhận ra mình chưa có chiến lược. Chưa có hệ thống. Chưa có thương hiệu cá nhân thực sự.
Chúng tôi bắt đầu những buổi trao đổi rất thẳng.
Tôi hỏi em. Em muốn trở thành ai trong năm năm tới.
Em trả lời. Em muốn là người có giá trị. Không chỉ là người bán hàng.
Từ đó, hành trình phát triển bản thân của Thuý bắt đầu rõ ràng hơn.
Em tham gia chạy marathon bốn mươi hai km. Buổi tập dài nhất chúng tôi chạy cùng nhau, đến cây số ba mươi thì Thuý muốn dừng lại.
Em nói. Em mệt quá.
Tôi nói. Mệt không phải lý do để dừng. Mệt là tín hiệu để điều chỉnh nhịp.
Sau hôm đó, Thuý hiểu một điều quan trọng. Xây dựng đội nhóm không đánh đổi sức khỏe bắt đầu từ việc người lãnh đạo biết giữ nhịp cho chính mình.
Tái cấu trúc đội nhóm từ bên trong
Thuý bắt đầu thay đổi cách làm việc với team.
Trước đây chỉ hỏi hôm nay bao nhiêu đơn. Bây giờ em hỏi mỗi người đang gặp khó khăn gì.
Trước đây chỉ tập trung target tuần. Bây giờ em nói về tầm nhìn dài hạn.
Em học cách giao việc rõ ràng hơn. Thiết lập quy trình. Lắng nghe nhiều hơn.
Có lần Thuý nói với tôi. Em từng nghĩ chỉ cần mình giỏi là đủ. Bây giờ em hiểu nếu đội nhóm không lớn lên thì doanh nghiệp cũng không lớn.
Đó là bước chuyển từ bán hàng sang phát triển con người trong kinh doanh.
Tôi nhìn thấy ở em sự thay đổi thật sự. Không ồn ào. Không khoe khoang. Nhưng vững.
Trong các buổi học, chúng tôi thường góp ý thẳng cho nhau. Có lúc căng. Có lúc cười đùa. Có lúc cả hai cùng nhận ra mình vẫn còn nhiều điểm mù.
Sự trưởng thành đến từ những khoảnh khắc như thế.
Kết quả không chỉ là tiền mà là bản lĩnh
Hiện tại, doanh thu của Thuý ổn định hơn. Không còn bùng nổ theo kiểu mười hai nghìn đơn mỗi ngày. Nhưng biên lợi nhuận rõ ràng. Hệ thống tốt hơn. Đội nhóm gắn kết hơn.
Quan trọng nhất là Thuý không còn sợ nếu nền tảng thay đổi.
Em đang xây thương hiệu cá nhân của riêng mình. Chia sẻ câu chuyện thật. Dẫn chứng phát triển bản thân từ chính hành trình của mình.
Tôi tin rằng khi người lãnh đạo thay đổi nhận thức, đội nhóm sẽ cảm nhận được năng lượng khác.
Đó cũng là điều tôi luôn nhấn mạnh trong các chương trình Trang Nhã Coaching đội nhóm và trong hành trình Trang Nhã Viking phát triển con người.
Bài học cho doanh nhân đang ở giữa ngã rẽ
Nếu bạn đang ở giai đoạn doanh số cao nhưng nội lực yếu, hãy dừng lại một chút.
Hãy tự hỏi bạn đang xây dựng điều gì.
Một kênh bán hàng hay một thương hiệu cá nhân.
Một đội nhóm tạm thời hay một hệ thống có thể tự vận hành.
Hành trình phát triển bản thân của Thuý cho tôi thêm một niềm tin. Sự thay đổi không đến từ cú bùng nổ. Nó đến từ những thói quen tốt để phát triển bản thân được lặp lại mỗi ngày.
Những buổi chạy sáng. Những lần góp ý thẳng. Những buổi học không bỏ dở.
Sự thay đổi bắt đầu khi bạn dám nhìn nhận mình chưa đủ.
Và dám lớn lên cùng đội nhóm của mình.